پژوهش ها و نگرش های زبانی و زبانشناختی ابن سینا

فرهاد ساسانی

دوره 1، شماره 3 ، خرداد 1377، ، صفحه 1-36

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1998.6153

چکیده
  در این جستار سعی برآن است تا ضمن معرفی اجمالی زندگی خصوصی ابن سینا، و صرفاً ذکر مهارت های برجسته او، آثارش را در زمینه مطالعات زبانشناختی بررسی کنیم. از آنجایی که ابن سینا در زمینه مطالعات علمی، تبحری چندجانبه و جهانی داشته است، کتب و مقالات بسیاری در رابطه با او نگاشته اند و در دانشنامه ها و دایره المعارف های معروف و یا ویژه نامه های ...  بیشتر

شعر مدرن و تفکر علمی

منوچهر حقیقی

دوره 1، شماره 4 ، شهریور 1377، ، صفحه 1-7

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1998.6163

چکیده
  تردیدی نیست که به دلیل شرایط اجتماعی و تفکرات هر دوره، شعر آن دوره از ویژگیهای خاصی برخوردار است و شعر قرن بیستم هم از این قاعده مستثنی نیست. تی. اس. الیوت در این باره می گوید «به علت پیچیدگی تمدن مدرن، شعر مدرن هم باید پیچیده باشد.» شاید عمده ترین دلیل این پیچیدگی تأثیر روزافزون تفکر علمی بر اذهان عمومی باشد چرا که در قرن بیستم ...  بیشتر

دکارت و زبان شناسی

محمد دبیر مقدم

دوره 2، شماره 5.6 ، آذر 1377، ، صفحه 1-19

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1998.6175

چکیده
  در گذشته و حال مکتبی در زبان شناسی نمی توان یافت که متأثر از آراء مکتبی فلسفی نباشد. این به هیچ وجه شگفت انگیز نیست زیرا زبان و قوۀ نطق همیشه و همواره به دلائل مختلف دارای اهمیت ویژه ای برای مطالعۀ طبیعت انسان بوده است. یکی از آن دلائل این است که زبان موهبتی ویژۀ انسان است و همۀ انسانها، مگر در آسیب دیدگیهای مغزی بسیار شدید، بهره مند از ...  بیشتر

استاد ترجانی زاده و مقالاتش در نگاهی گذرا

محمد فاضلی

دوره 2، شماره 6 ، اسفند 1377، ، صفحه 1-18

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1999.6182

چکیده
  از این مقدمه که جنبۀ سرگذشت و خاطره داشت بگذریم، این جانب برآن است تا مروری گذرا و سریع برآثار مکتوب استاد، توأم با ازریابی آنها داشته باشد. آثار مکتوب معروف استاد را می توان به سه بخش زیر محصور ساخت: الف- مجموعه مقالاتی که در نشریۀ دانشکدۀ ادبیات تبریز انتشار یافته است ب- شرح معلقات سبع منتشر در سال 1348 ج- تاریخ ادبیات عرب از دورۀ جاهلیت ...  بیشتر

ستایشگر خاندان

میر جلال الدین کزازی

دوره 4، شماره 7.8 ، شهریور 1378، ، صفحه 1-18

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1999.6192

چکیده
  شهر باستانی و تاریخی کرمانشاه سخنوران و نویسندگانی چیره دست و هنرآفرین را د دامن پر مهر خویش پرورده است؛ نامدارانی چون: محمدباقر میرزا خسروی، حسینقلی خان سلطانی، میرزا احمد الهامی، میرزا محمد جواد جلیلی نام بردار بشاب، میرزا قهرمان تبرایی، سید عبدالکریم غیرت، اسدالله جاودانی نامی به محرم. از آن میان، میرزا قهرمان تبرایی به ویژه ...  بیشتر

بررسی التقای مصوت ها ودر زبان فارسی؛ تکواژ میانجی یا واج میانجی؟

ویدا شقاقی

دوره 4، شماره 9.10 ، اسفند 1378، ، صفحه 1-14

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2000.6203

چکیده
  زبان و چگونگی کارکرد آن همواره نظر محققان و اندیشمندان را در طول تاریخ به خود جلب نموده است. هر چه دامنه مطالعات گسترش می یابد و میزان آن فزونی می گیرد گستره دانش انسانی از زبان و نحوه کارکرد مغز را وسعت می بخشد و در نتیجه به روشنی نکات تاریخی می انجامد که در مطالعات قبلی ناچیز بدیهی انگاشته شده و یا از نظر دور مانده بودند. امروز در مطالعات ...  بیشتر

تأملی در پیوند فکری مولوی و ابن عربی

سیدحسن امین

دوره 5، شماره 11 ، خرداد 1379، ، صفحه 1-30

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2000.6215

چکیده
  مکتب عرفانی مولانای رومی از مکتب ابن عربی مستقل است. اثبات دیدار مولانا با ابن عربی در دمشق (در سالهای جوانی مولانا و پیری ابن عربی) و نیز دوستی و مصاحبت و مجالست مولانا با صدر قونوی (بزرگترین مروج و معلم تعالیم ابن عربی) در قونیه (در سالهای پایانی عمر این دو) یا اشتراک بعضی افکار، برای اثبات این که مولانا تحت تأثیر افکار ابن عربی واقع ...  بیشتر

ظهور و افول مکتب های ادبی

منوچهر حقیقی

دوره 5، شماره 12 ، شهریور 1379، ، صفحه 1-14

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2000.6227

چکیده
  نکات عمده مقاله، تعریف واژه «مکتب ادبی- هنری» و بررسی عناصر و عواملی است که در پیدایش یا افول مکتب هایی ادبی موثر می باشند. با توجه به نظرات منتقدان می توان نتیجه گرفت که علی رغم اختلاف نظر بین منتقدان در مورد عنوان های مکتب های ادبی- هنری، روی همرفته مطالعه مکتب های ادبی می تواند به درک و شناخت ویژگی های ادبیات دوره های مختلف کمک ...  بیشتر

زبان، ادب عربی و علوم انسانی بنگلادش

احمد تمیم داری

دوره 6، شماره 15 ، شهریور 1381، ، صفحه 1-13

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2002.6233

چکیده
  با آغاز فرمان روایی مسلمانان در استان بنگال از ابتدای قرن سیزدهم میلادی، قرن هفتم قمری، دستگاه فکری و تعلیم و تربیت اسلامی رایح شده، زبان فارسی و عربی رونق یافت. زبان فارسی رسمی گردید امّا زبان عربی به عنوان زبان دینی تلقی شد. نخستین دانشمند عربی دان قاضی رکن الدین حنفی بخارایی بودکه کتاب امریت کوند Amritkund را از سانسکریت به عربی و فارسی ...  بیشتر

تاثیر متقابل فرهنگ اسلامی و ایرانی

محمدحسین بیات

دوره 7، شماره 17 ، شهریور 1382، ، صفحه 1-29

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2003.6242

چکیده
  در این مقاله در ارتباط با عنوان مقاله در سه بخش سخن گفته آمده است : الف) بیان معنی و مفهوم فرهنگ وانوع آن ب ) بیان مقصود از تاثیر متقابل این دوفرهنگ ج ) اشارت به نمونه هایی از تاثیر متقابل فرهنگ اسلامی و ایرانی بخش نخست ، در هشت بند مباحث مطروحه بررسی شده است که با عناوین زیرین آمده اند: ا.          معنی واژه فرهنگ با ذکر ...  بیشتر

پژوهش درباره با هم آیی واژگان در زبان فارسی

کوروش صفوی

دوره 7، شماره 18 ، اسفند 1382، ، صفحه 1-13

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2004.6254

چکیده
  در این مقاله کوشش خواهد شد ، ضمن مروری بر مطالمه ی با هم آ یی در زبان شناسی ساختگرا وچگونکی طرح آن درقالب نظریه ی حوزه های ممنایی، با هم آ یی واژگانی در زبان فارسی مورد بحث و بررسی قرار کیرد و ثمرایط آن بازکاویده شود .  بیشتر

ترجمه شناسی مکتب لایپزیک

فرزانه فرحزادی

دوره 8، شماره 20 ، شهریور 1383، ، صفحه 1-8

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2004.6272

چکیده
  یکی از نخستین مکتب های ترجمه شناسی اروپا مکتب لایپزیک است. پیروان این مکتب ترجمه شناسی را شاخه ای از زبان شناسی و نوعی زبان شناسی کاربردی تلقی می کردند و معتقد بودند ترجمه شناسی باید از روش های کاملا علمی استفاده کند. آنها دیدگاه های سنتی را در مورد ترجمه ساده انگارانه می دانستند و بر آن بودند که برای تحقیق در این حوزه باید از روش های ...  بیشتر

ابیات عربی نامه های عین القضاة همدانی

سعید واعظ

دوره 8، شماره 21 ، آذر 1383، ، صفحه 1-27

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2004.6276

چکیده
  عین القضاة همدانی در نامه شصت و پنجم از نامه های خود در بحث از واجب و مستحب و حرام ... گوید: و بعضی - کارها- بود که نه واجب ضروری بود، اما کردنش به نسبت با مقصود، او به از نا کردن بود. چون اشعار تازی بسیار یاد گرفتن، چه اگر اشعار یاد نگیرد، از نامه نوشتن به تازی باز نماند. اما آن به بود که یاد گیرد تا مکتوبات او موشح بود به اشعار عربی ، و این ...  بیشتر

تغییرات اجتماعی و تأثیر آنها بر زبان و ترجمه

کامبیز محمودزاده

دوره 8، شماره 22 ، اسفند 1383، ، صفحه 1-23

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2005.6283

چکیده
  آگاهی از ارتباط تنگاتنگ میان زبان و جامعه، زبانشناسان، جامعه شناسان زبان و حتی روانشناسان زبان را بر آن داشته است تا بر اساس چارچوب های اجتماعی جوامع مختلف، الگوهایی از رفتار های زبانی انسان بدست دهند و با این شیوه احتمالا بتوانند هم به عملکرد ذهن آدمی هر چه بیشتر و بهتر دست بیابند و هم با تکیه بر چار چوب هایی نظام مفید فرهنگی و جامعة ...  بیشتر

یادداشت هایی بر منشآت قائم مقام فراهانی

سعید واعظ

دوره 9، شماره 23 ، خرداد 1384، ، صفحه 1-26

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2005.6288

چکیده
  میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی (۱۱۹۳ - ۱۲۵۱ هـ . ق ) ادیبی توانا، منشی و دبیری با تدبیر و سیاستمداری با فراست در دوره اول عصر قاجار است. او اصلاحات زیادی در تشکیلات دیوانی انجام داد. او نثر فارسی را از پیچ و خم عبارت پردازی های متداول روزگار خویش رهایی بخشید. از آنجا که مقام والایی در محافل سیاسی و ادبی داشت، سبک او به زودی سرمشق بعضی ...  بیشتر

مطاعه ی مقابله ای سه زبان انگلیسی ، فاوسی و ترکی . تاثیرات متقابل درسطح ساخت منطقی

علی میر عمادی؛ مهناز سعیدی

دوره 6، شماره 16 ، اسفند 1381، ، صفحه 1-12

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2003.6329

چکیده
  ساخت منطقی به مثابه لایه و دستورو تعبیر معنایی در نگرش کمینه گرا متضمن این نظر است که ساخت منطقی lfتنها سطحی از دستور است که می تواند به محک شرایط ساختاری بپردازد. مقایسه ی تطبیقی می تواند ابزاری برای سنجش صدق وقوع ساخت منطقی به حساب آید . در این مقاله سعی بر آن است تا با مقایسه ی فارسی - انکلیس ، ترکی - انکلیسی و فارسی -ترکی جهانی بودن وجود ...  بیشتر

پژوهشی در اشعار عربی تاریخ جهانگشای جوینی

سعید واعظ

دوره 9، شماره 25 ، آذر 1384، ، صفحه 1-31

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2005.6340

چکیده
  عنوان پایان نامه کارشناسی ارشد اینجانب در سال تحصیلی ۱۳۵۵، « ترجمه اشعار و عبارتهای تازی تاریخ جهانگشای جوینی » بود. پس از آنکه از پایان نامه خود دفاع نمودم، دوستانی که لطفی بر بنده داشتند وقت و بی وقت به اینجانب توصیه می فرمودند تا با توجه به نیاز دانشجویان آن دستنوشته ها را به چاپ بسپارم، اما بنده به دلایلی رضا به این کار نمی ...  بیشتر

بازسازی تکواژ مجهول ساز در گذشته زبان فارسی

مجتبی منشی زاده

دوره 9، شماره 26 ، اسفند 1384، ، صفحه 1-5

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2006.6351

چکیده
  بر اساسی همه منابع دستوری زبانهای ایرانی میانه غربی و شرقی، برای بیان مفهوم فعلی مجهول سه امکان متفاوت وجود داشت: الف : پیوستن تکواژ صرفی به ماده مضارع فعل که معمولاً برای ساخت فعل مضارع مجهول و در پاره ای از موارد برای فعل ماضی جعلی مجهول به کار می رفته است  بیشتر

تحلیلی فشرده از رساله الطیر ابن سینا

اسماعیل تاجبخش

دوره 10، شماره 27 ، خرداد 1385، ، صفحه 1-14

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2006.6359

چکیده
  رساله الطیر عنوان رساله نمادین از ابن سینا است که در اصل به عربی است. در این مقاله نخست گردانیده ی دقیق آن به فارسی معیار آمده است و سپس تحلیل و بررسی درون مایه و محتوای آن. آنچه در پی می آید ترجمه یی است فشرده و امروزین. از زندگی نامه ی خود نوشت پرندگان ابن سینا.  بیشتر

ترجمه ای زبان شناختی و تفسیری عرفانی از « من عرف نفسه فقد عرف ربه»

سالار منافی اناری

دوره 9، شماره 24 ، شهریور 1384، ، صفحه 1-17

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2005.6427

چکیده
  حیات انسان در اصل از آن روح است که جوهری الهی، غیرمادی، و نامیراست و منشاء تمام استعدادهای حیاتی انسان مانند تفکر، تعقل، ادراک، اراده، گفتار و کردار می باشد. آنچه پس از جدا شدن روح از بدن بتدریج متلاشی و به اصلی خود که خاک است تبدیل می گردد تن مادی انسان است و نه جوهر الهی او. این جوهر الهی انسان که حقیقت غیرمادی اوست از همان لحظه آفرینش ...  بیشتر

بررسی نوستالژی در شعر حمید مصدق

نجمه نظری

دوره 14، شماره 46 ، اسفند 1389، ، صفحه 1-18

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2011.6534

چکیده
  یکی از مباحث مطرح در روان‌شناسی «نوستالژی» است که ارتباطی قوی با حافظه و خاطره دارد. حسرت گذشته‌های شیرین و تقابل زمان حال با این گذشته، نوستالژی نامیده می‌شود. مفهوم نوستالژی، تاریخی به قدمت هبوط حضرت آدم (ع) دارد و از دیرباز، درون‌مایۀ بسیاری از آثار ادبی را به خود اختصاص داده است. حمید مصدق نیز از جمله شاعران معاصر است که ...  بیشتر

یاقوت آسمان

میرجلال الدین کزازی

دوره 5، شماره 13 ، آذر 1379، ، صفحه 1-5

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2000.6632

چکیده
  در بیتی شگرف در شاهنامه، آسمان از گونه یاقوت سرخ شمرده شده است. در این جستار، پیشینه‌ی باورشناختی پیوند آسمان با سنگ کاویده و باز نموده شده است؛ زیرا ساختار بیت از دید معنی‌شناسی به گونه‌ای است که نمی‌توان پیوند آسمان با یاقوت را نکته‌ای پندارشناختی دانست و گونه‌ای از مانندگی به شمار آورد. یاقوتینگی آسمان، بر این پایه در جستار ...  بیشتر

اوزان تازه و نادر در دیوان خواجو

سیروس شمیسا

دوره 1، شماره 2 ، شهریور 1376، ، صفحه 1-11

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1997.6646

چکیده
  در کتاب «سیر غزل در شعر فارسی» درباره‌ی خواجو نوشته بودم: «برخی از اوزان غزلیات او نادر و یا تازه است» اما تاکنون مجالی دست نداده بود که آن اوزان را مطرح سازم. این اوزان تازه عمدتاً در بخش صنایع الکمال است.گاهی در ضبط کلمات و مصاریع اشعاری که اوزان آنها تازه است اشکالاتی دیده می‌شود که ظاهراً محصول غلط‌کاری ناسخان است اما ...  بیشتر

درباره مفهوم واج: نگاهی به فارسی

عطاالله ملکی

دوره 5، شماره 14 ، اسفند 1379، ، صفحه 4-12

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2001.6231

چکیده
  واج یک عنصر پایه است که از تقطیع کلام حاصل می شود. واج به عنوان یک طبقه در نظر گرفته می شود و نه یک عنصر ساده. این واقعیت با تحلیل قیاسی و سطوح بالاتر نشان داده شده است. واج ها دریافته های مختلف دارای نماد های آوایی متفاوتند. نمادهای آوایی واج ها نسبت به هم در وضعیت توزیع تکمیلی هستند و بنابراین ممیز معنا نیستند. از سوی دیگر واج ها می توانند ...  بیشتر