مقاله پژوهشی
نقد و تحلیل بوم گرایی داستانِ اهل غرق منیرو روانی پور با نگاهی به گفتمان قدرت

اسد آبشیرینی؛ محمدرضا صالحی مازندرانی؛ منوچهر جوکار؛ فاطمه حیات داوودی

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 7-33

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2022.61418.3394

چکیده
  نقد بوم­گرا، ‌مطالعه­ی رابطه­ی بین ادبیات و جهان طبیعت است که ریشه­های ظهور آن طرح اندیشه­های نو در مباحث انسان­شناسی و معضلات زیست‌محیطی است؛ معضلاتی که گفتمان­های اومانیستی در پدید آمدن آن­ها نقش بسزایی دارند. در این پژوهش روابط شخصیت‌های داستانِ اهل غرق منیرو روانی‌پور ازجمله خیجو، ‌زائر احمد حکیم، ‌مه­جمال، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی بررسی متون ادبی
استعاره ‏های مفهومی خشم در دیوان خاقانی

عصمت دریکوند؛ ذوالفقار علامی؛ محبوبه مباشری

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 35-64

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.47853.2855

چکیده
  استعاره از مهم‏ترین ابزارهای انتقال زبان از کاربرد حقیقی به کاربرد مجازی و ادبی آن است. از طرفی امروزه استعاره در غرب دیگر خاص شعر و ادبیات و ابزاری برای آراستن کلام نیست؛ بلکه استعاره‏ها به حوزۀ اندیشه و شناخت واردشده و از چشم‏اندازهای مختلف در بسیاری از علوم به کار گرفته شده است. در حوزۀ شعر نیز کاربرد استعاره در عواطف بشری همواره ...  بیشتر

مقاله پژوهشی بررسی متون ادبی
نقد اسطوره‌ای سفر قهرمان در منظومۀ سام نامه بر اساس الگوی کمپبل

زهرا اصغری؛ رضا ستاری

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 65-90

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.51169.2991

چکیده
  یونگ با ارائۀ نظریۀ فرآیند­ فردیّت، ‌راه جدیدی در­ حوزۀ نقد ­ادبی گشود و­ عرصه را برای فعالیت نظریه‌پردازان زیادی از­جمله جوزف کمپبل فراهم کرد. کمپبل یکی از مضامین مشترک در اسطوره‌ها را که دارای ساختاری مشابه هستند و هدف واحدی را دنبالسفرهای­ ماجراجویانۀ قهرمان برشمرده و براساس آن، ‌نظریۀ اسطورۀ­ یگانه را مطرح­ کرده ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بازنگریِ دو ابهام درباره رمان «سرگذشتِ حاجی‌بابا اصفهانی»

لیلا هاشمیان؛ محسن قائمی

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 91-120

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.50252.2963

چکیده
  ترجمة رمان «سرگذشت حاجی‌بابا اصفهانی» در تاریخِ ادبیات منثور فارسی و تاریخِ ترجمه به زبانِ فارسی، ‌یک نقطة عطف محسوب می‌شود؛ دربارة این رمان پژوهش‌های بسیاری انجام گرفته است. ابهاماتی دربارة این رمان و ترجمة فارسی‌اش مطرح بوده و موردتحقیق قرار گرفته است؛ ازجمله این‌که آیا متن اصلی را جیمز موریة انگلیسی نوشته و یا او برپایة ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نقیضه‌گویی در سنّت فرزندنامه‌نویسی با تأکید بر نصیحت‌نامۀ شیخ‌المقامرین به فرزندش

صبا جلیلی جشن آبادی؛ سیدمهدی رحیمی

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 121-143

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.51913.3031

چکیده
  فرزندنامه از گونه‌های مهم و کهن ادب‌تعلیمی است که والدین باهدف آموزش علوم و تربیت دینی و اخلاقی فرزندان نوشته‌اند. فرزندنامه‌نویسان، ‌همیشه با محدودیت‌های رتوریکی روبرو هستند؛ بنابراین، ‌در پی یافتن شگردهای بلاغی برای رفع این مشکل هستند. نقیضه‌گویی، ‌شگردی بلاغی است که با هنجارشکنی‌ِ سنّت‌های اندرزی، ‌باورهای نهادینه‎شده ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی بازتاب هایی از رئالیسم جادویی در حکایت های «مجالس عتیقی تبریزی»

آمنه ورمقانی؛ حسن سلطانی کوهبنانی؛ رحمان ذبیحی

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 145-170

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.50111.2959

چکیده
  رئالیسم جادویی به‌عنوان سبکی نوین در داستان‌نویسی، ‌در نیمۀ دوم قرن بیستم پدید آمد. اگرچه زادگاه این سبک آمریکای لاتین است و نویسندگان این منطقه با آثار داستانی خود، ‌عامل جهانی‌شدن آن شده و با نوشته­های تحلیلی و انتقادی خود اصول و مؤلفه­ها و قواعد این سبک را بنا نهاده­اند، ‌اما به گمان برخی اندیشمندان حوزۀ ادبیات، ‌شیوۀ ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی و تحلیل ساختار زبانی و رده بندی قصاید کوتاه خاقانی

محمدحسین اسماعیلی؛ ابراهیم رنجبر؛ محمد خاکپور

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 171-196

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.53738.3104

چکیده
  ازآنجایی‌که در قرن ششم برخی از مضامین شعری در حال گسترش است، ‌در دیوان شاعرانی چون سنایی و خاقانی مشکل رده‌بندی اشعار در حوزة مضمون و قالب به وجود آمده است. در پژوهش حاضر با در نظر گرفتن ویژگی‌های زبانی قصاید کوتاه به بررسی و رده‌بندی قصاید کوتاه خاقانی پرداخته‌ایم. با توجه به ساختار زبانی این اشعار، ‌برخی از قصاید کوتاه خاقانی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی زبان و لحن حماسی در قصاید فرخی سیستانی

علی درویشی؛ رضا صادقی شهپر؛ شهروز جمالی

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 197-231

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.52240.3047

چکیده
  لحن عبارت از نگرش و احساس گوینده و مهم‌ترین عامل فضاسازی و تأثیرگذاری بر مخاطب در شعر است و در شناخت و فهم هر متنی، ‌شناختن زبان و لحن آن نقش مهمی دارد. زبان و لحن حماسی برآیند انتخاب کلمات، ‌ترکیبات، ‌صورخیال، ‌صنایع بدیع و انتخاب وزن متناسب با نوع حماسه است. هدف از این پژوهش بررسی عوامل مؤثر در ایجاد زبان و لحن حماسی در قصاید فرخی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نقد بوم گرایانه رمان اهل غرق منیرو روانی پور

فاطمه شهبازی؛ منصوره تدینی؛ سیما منصوری؛ مسعود پاکدل

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 233-260

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.48847.2904

چکیده
  یکی از محورهای اصلی­ نقد بوم‌گرا "Ecocriticism" بررسی ارتباط متقابل انسان و محیط­زیست است؛ این نوع نقد نحوة نگرش انسان به طبیعت و چگونگی بازتاب مسائل زیست­محیطی در آثار ادبی را بررسی می­کند و تأثیری را که انسان بر طبیعت و طبیعت بر ویژگی­های فیزیکی و روانی انسان دارد، ‌مورد واکاوی قرار می­دهد تا با در نظر گرفتن ملاحظات زیست­محیطی، ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی مؤلّفه‌های ادب غنایی در منظومۀ همای و همایون خواجوی کرمانی

پروانه فریدونی؛ مرتضی رزاق پور

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 261-292

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.49881.2945

چکیده
  ادبیات غنایی شامل طیف وسیعی از موضوعات و قالب‌های شعری می‌شود؛ اما به‌طور خاص شعری است که عنصر عاطفه در آن غالب است و به طبع دارای مؤلّفه‌هایی است که این نوع را از انواع دیگر متمایز می‌سازد. مؤلّف در این پژوهش به بررسی شاخص‌های ادب ‌غنایی در منظومۀ همای‌و‌همایون خواجوی کرمانی و توجّه شاعر به اصول بلاغی و ارتباط او با مخاطب پرداخته ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
متن پژوهی ادبی از منظر ترجمه پژوهی ادبی: نقدی بر بروز خطاهای آشکار در ترجمه متون ادبی با تکیه بر مدل های زبان شناختی متن

محمود افروز

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 293-322

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.45635.2785

چکیده
  ترجمه پژوهی و نقد ترجمه را می­توان زیرشاخه­ای از متن­پژوهی دانست. موضوع تحقیق حاضر، ‌بررسی خطاهای آشکار در پیکره­ای دوزبانه شامل یک رمان فارسی و دو ترجمۀ انگلیسی است. در این پژوهش، ‌کلیۀ واژگان و عباراتی که به خطا ترجمه شده­اند، ‌دقیقاً بررسی شد. طبق یافته­ها، ‌مقوله­های واژگانی چالش­برانگیز برای دو مترجم انگلیسی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
کارکردهای هنری و تعلیمی تمثیل

سردار بافکر

دوره 26، شماره 94 ، دی 1401، صفحه 323-352

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.42784.2704

چکیده
  یکی از ابزارهای مهمی که نویسندۀ ادب تعلیمی در جهت توضیح و تفسیر ایده‌های اخلاقی و عرفانی و القای مطلب خود به مخاطب از آن یاری می‌گیرد تمثیل است. در تمثیل نویسنده و شاعر ابتدا مفاهیم کلی و انتزاعی را که غالباً عقلی و از نوع خبری هستند، ‌بیان می‌کند و بعد برای ملموس و عینی کردن آن‌ها و اثبات ادعای خود، ‌مثال و دلیلی ادبی می‌آورد و از ...  بیشتر