نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیّات فارسی

2 هیات علمی دانشگاه ازاد اسلامی واحد همدان

چکیده

ادبیّات غنایی شامل طیف وسیعی از موضوعات و قالب‌های شعری می‌شود. اما به طور خاص شعری است که عنصر عاطفه در آن غالب است و به طبع دارای مؤلّفه‌هایی است که این نوع را از انواع دیگر متمایز می‌سازد. مؤلّف در این پژوهش به بررسی شاخص‌های ادب ‌غنایی در منظومۀ همای‌و‌همایون خواجوی کرمانی و توجّه شاعر به اصول بلاغی و ارتباط او با مخاطب پرداخته‌است و به این پرسش پاسخ می‌دهد که؛ کدام‌یک از مؤلّفه‌های ادب غنایی در این اثر بازتاب پیدا کرده‌است؟ مؤلّفه‌های محتوایی و صوری که این پژوهش بر پایۀ آن‌ها تدوین شده‌است؛ عبارتند از: عاشقانه-عارفانه بودن، شخصی‌شدن «من» غنایی و درون‌گرایی، ترکیبات غنایی، تشبیهات و استعارات، بررسی عناصر بزم و رزم و....که با بیان نمونه‌هایی از اشعار خواجو تطبیق داده شده‌است. هدف کلی پژوهش این است که این مؤلّفه‌ها چگونه در همای و همایون جلوه‌گر شده‌اند؟ پژوهش برآیند این است که؛ شاعر توانا به صورت و معنا و شیوۀ کاربرد آن‌ها و تأثیر آن‌ها برخواننده توجّه داشته واین نوع ادبی با توجّه به استفادۀ خواجو ازعناصر رزمی و اساطیری(حماسه) و نکات اخلاقی(تعلیمی)که خاصّ انواع دیگر است از ارزش غنایی بسزایی برخوردار است. نمود شاخص‌های غنایی آن بسیار پررنگ است به‌طوری که شاخص‌های حماسی و تعلیمی رو پوشش می‌دهد. قدرت خلاقیّت شاعر واین ویژگی‌ها بر اثر، سایۀ غنایی افکنده و وجۀ آن را خاص گردانیده‌است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An investigation into the elements of lyrics in the poem of Homay and Homayoun by Khaju Kermani

نویسندگان [English]

  • parvane fereydooni 1
  • Morteza Razaghpour 2

1 PhD student of persian language and literature

2 Assistant professor of persian language and literature

چکیده [English]

Lyric includes a wide range of subjects and poetic formats. Specifically, it is a type of poem in which the element of emotion is dominant and naturally it has some components that has made it different from other types. In the present study, the author investigated the indicators of lyrics in the story of Homay and Homayoun by Khaju Kermani and the poet pays attention to rhetorical principles and the relationship with the audience. Components that this study has been written based on them are: personalization of "I" in lyrics and introspection, being romantic-mystical, compounds of lyrics, descriptions and metaphors, investigation of battles and banquets etc. which is matched by expressing some examples of Khaju's poems. The general purpose of the research is how these components are manifested in Homay and Homayoun? The result of the research is that; the mighty poet has paid attention to the form and meaning and the way they are used and their impact on the reader. this literal type enjoys a great deal of lyrics value due to the usage of battle and mythological elements by Khaju, and ethical points(doctrinal) that is specific to other types, and the emergence of lyrics indicators are outstanding in the way that it covers epic and ethical indicators. The imagination power of the poet and using these features has turned the work into a lyric and made it a special one.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Homay and Homayoun
  • Khaju Kermani
  • Lyrics
  • Elements of Lyrics