بنویسیم یا ننویسیم، اصلاً چرا بنویسیم؟

علی میرعمادی

دوره 1، شماره 2 ، شهریور 1376، ، صفحه 13-49

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1997.6647

چکیده
  یکی از مشکلات اساسی جوامع بشری به‌ویژه جوامع شرقی عدم دور اندیشی و پیش‌بنی وقوع حوادث قبل از وقوع و تحقق آن است. در جوامع شرعی عمدتاً شیوه معالجه از روش پیشگیری متداول‌تر و مطلوب‌تر است غافل از آنکه ریشه‌ی بسیاری از ناهنجاری‌های روانی و اجتماعی موجود در بزرگسالان را باید در گذشته آنها جستجو کرد. کج خلقی‌های پدران و مادران، زورگویی‌ها ...  بیشتر

«شواهد غریب شعری در کشف الاسرار»

سعید واعظ

دوره 6، شماره 15 ، شهریور 1381، ، صفحه 14-25

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2002.6234

چکیده
  تفسیر کشف الأسرار و عدّه الأبرار معروف به تفسیر خواجه عبدالله انصاری شیواترین تفسیر عرفانی است که حلّۀ دلاویز ادب پارسی برتن دارد. این تفسیر که به سبک مفسران عامه نگارش یافته، از اوایل قرن ششم (520  ه ق) به یادگار مانده است. از ویژگی های سبکی این تفسیر، که شیرینی آن را دو چندان کرده است، استناد به اشعار زیبا و لطیف عربی و فارسی است. در ...  بیشتر

پشنهادی دو طبقه بند ی تقابل معنایی در زبازفارسی

مرضیه صناعتی

دوره 7، شماره 18 ، اسفند 1382، ، صفحه 14-37

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2004.6255

چکیده
  تقابل معنایی از جمله روابط معنای در حوزهمعنی شناسی محسوب می شود. در این مقاله پس از مروری بر آثار عمده پیثین که به توصیف و طبقه بندی آن پرداخته اند، پیشنهادی برای طبقه بندی این رابطه معنایی در زبان فارسی ارائه شده است. تقابل معنایی تحت دو عنوان کلی تقابل دوتایی و تقابل غیر دوتایی دسته بندی ثده که هر یک دارای زیربخش های متفاوتی است. تقابل ...  بیشتر

«باروخ اسپینوزاء» و مسأله ثنویت

حسین کلباسی اشتری

دوره 4، شماره 9.10 ، اسفند 1378، ، صفحه 15-47

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2000.6204

چکیده
  باروخ اسپینوزا (1677-1632)، فیلسوف هلندی و پرآوازه قرن هفدهم اروپا، از زمره متفکران بزرگی است که هم به سبب نحله و نظام فلسفی خاص و هم به علت سلوک اخلاقی و عملیش مورد توجه فراوان قرار داشته ودارد. پدر و مارد او از مهاجرین یهودی پرتغال بوده اند و او نیز قاعدتاً پیروان این مذهب به شمار می آمده و لکن به سبب انتقاداتی که به کنسیۀ یهودیان و برخی ...  بیشتر

بررسی مشکلات فراگیری زبان انگلیسی برای فارسی زبانان

جهانگیر کاکاوند

دوره 5، شماره 12 ، شهریور 1379، ، صفحه 15-36

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2000.6228

چکیده
  با وجود آن که زبان فارسی و انگلیسی از اعضای خانوادۀ زبانهائی هند و اروپایی هستند ولی به علت گذشت زمان و متعلق بودن به فرهنگ های مختلف، امروز فاصلۀ بسیاری بین این دو زبان به وجود آمده است و از طرفی نیز به علت نظام غلط آموزش زبان در ایران، متأسفانه زبان آموزان با مشکلات و دشواری هایی روبرو هستند. در این مقاله سعی نگارنده بر آن بوده است ...  بیشتر

بررسی واژه های عمومی مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی

مجتبی منشی زاده

دوره 9، شماره 24 ، شهریور 1384، ، صفحه 18-43

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2005.6428

چکیده
  با گذشت نزدیک به هفت دهه از تأسیس نخستین فرهنگستان در ایران، تاکنون بررسی جامعی درباره واژه های مصوب فرهنگستان های متولی امر واژه گزینی در گذشته و حال صورت نگرفته و لذا هنوز بسیاری از مسائل نظری و مشکلات عملی این کار به درستی طرح نگردیده است. هدف این تحقیق نقد علمی اصول و ضوابط واژه گزینی فرهنگستان سوم (فرهنگستان زبان و ادب فارسی) و ...  بیشتر

پژوهشی در لغت نویسی فارسی در شبه قارۀ هند

رضا مصطفوی سبزواری

دوره 2، شماره 6 ، اسفند 1377، ، صفحه 19-30

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1999.6183

چکیده
  قرن هفتم آغاز پایه گذاری فرهنگ نویسی فارسی در هند است. پیشاپیش به عنوان سابقه کار لغت نویسی فارسی باید بگویم نخستین لغتنامه موجود زبان فارسی لغت فرس حکیم ابونصر علی ابن احمد اسدی طوسی شاعر و سرایندۀگر شاسبنامه است که در میان سال های 458 یعنی سال پایانی سرودن آن منظومه و سال 465 یعنی زمان مرگ اسدی تألیف یافته است؛ در خور توجه اینکه ترکیب ...  بیشتر

تأثیر قرآن و فرهنگ اسلامی در زبان و ادب فارسی تا سدۀ پنجم هجری

سیدمحمد حسینی

دوره 4، شماره 7.8 ، شهریور 1378، ، صفحه 19-34

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1999.6193

چکیده
  درباره تأثیر فرهنگ اسلامی (قرآن، حدیث و دیگر مظاهر اسلامی) در زبان و ادب پارسی در قرن های یکم و دوم هجری و حتی تا اواخر قرن سوم، گاهی سنجیده و قابل اعتماد که بر پایه سندهای معتبر کتبی بدست آمده باشد، نداریم. این دوره به ویژه دو قرن نخستین آن، به بیان آقای دکتر محمدی، دوره انتقال و به تعبیر آقای دکتر زرین کوب، دو قرون سکوت نامیده شده است. ...  بیشتر

منطق‌الطیر عطار و منطق گفتگویی

احمد رضی

دوره 14، شماره 46 ، اسفند 1389، ، صفحه 19-46

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2011.6535

چکیده
  منطق گفتگویی از جمله نظریه‌هایی است که در آن به زبان و سخن به‌عنوان پدیده‌هایی اجتماعی نگریسته می‌شود. این نظریه که تأثیر چشمگیری بر منتقدان و نظریه‌پردازان بعدی گذاشت، در قالب دو گزارة اصلی چندصدایی و تک‌صدایی، ظرفیت و افق تازه‌ای برای خوانش متون گوناگون به‌دست داد. این مقاله درصدد است تا با بازخوانی منطق‌الطیر عطار براساس ...  بیشتر

پیکربندی «زمان» در داستان «سیاوش»

غلامعلی  فلاّح؛ لیلا سادات پیغمبرزاده

دوره 18، شماره 61 ، آذر 1393، ، صفحه 21-40

چکیده
  پویایی فرایند قرائت متن، حاصل تمهیدهایی است که همچون خطوطی پیاپی، زنجیرۀ فرضیّه‌های خواننده را دستخوش تغییر می‌کند. بررسی پیکربندی زمان در داستان سیاوش نشان می‌دهد که الگوی هنرمندانۀ پیرنگ از طریق برجسته ‌کردن تمهید‌های هنری، از جمله به‌هم‌ریختگی توالی زمانی رویدادها شکل می‌گیرد. راوی با در نظر داشتن قانون‌هایی که رابطۀ مستقیمی ...  بیشتر

حرف مترجم

مرتضی کتبی

دوره 2، شماره 5.6 ، آذر 1377، ، صفحه 21-41

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1998.6176

چکیده
  مردمی که خوشبخت هستند، شاید تاریخ نداشته باشند، اما ادبیات قطعاً نخواهد داشت زیرا نیاز به مطالعه را احساسا نخواهند کرد. روبر اسکاریت جامعه شناسی ادبیات در خانوادۀ بزرگ علوم اجتماعی، از جوانترین آنهاست. این شاخۀ علمی نوپا که نطقۀ آن در تاریخ فرهنگها بسته بود و قرنها در شکم جامعه ها به صورت جنین زندگی می کرد، بالاخره زاییده شد و با همان ...  بیشتر

تأثیرپذیری رشید یاسمی از چند شاعر فرانسوی

سعید قاسمی

دوره 17، شماره 55 ، خرداد 1392، ، صفحه 21-42

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2013.6598

چکیده
  متن‌های ادبی با سایر متن‌ها از رهگذر نقل قول‌های آشکار و پنهان، تلمیح، اقتباس و جذب مؤلفه‌های صوری از متن‌های پیش از خود، در ذخیره مشترک سنن ادبی تداخل می‌یابند. این رابطه در ادبیات ما گاهی از طریق ترجمه‌ها به وجود آمده است. تغییرات به وجود آمده در اوایل قرن بیستم و گسترش روابط میان ایران و فرانسه سبب گرایش شاعران پیش‌گام ایران ...  بیشتر

بررسی تطبیقی سیر افلاک و مبانی اسطوره ای و دلالت‌های نجومی آن در معراج نامه، سیرالعباد و کمدی الهی

زهرا پارساپور

دوره 11، شماره 33 ، آذر 1386، ، صفحه 22-43

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2007.6432

چکیده
  عبور از افلاک از موضوعات مشترکی است که در بسیاری از سفرنامه ها و معراج نامه ها تکرار می‌شو؛ اما کیفیت عبور از این افلاک، نقش افلاک و ساکنان آنها و همچنین مبانی اسطوره ای و دلالت‌های نجومی در آنچه سالک مشاهده یا تجربه می‌کند یکسان نیست. سه سفرنامه ای که به مقایسه آنها پرداخته ایم از حیث درون‌مایه‌ یکسان نیستند. معراج نامه، سفرنامه‌ای ...  بیشتر

ناهمخوانی دوره و نوشتار (بررسی و نقد رمان «کریستین و کید»)

عصمت اسماعیلی؛ سیّد رزّاق رضویان

دوره 19، شماره 65 ، آذر 1394، ، صفحه 23-52

چکیده
  از دیرباز جامعۀ ایرانی با نوعی ناهمزمانی در زمینة همپوشانی تحوّلات اجتماعی و کنش‌های خلاّقانة هنری دست به گریبان بوده است، به‌ویژه که رمان، نوع ادبی وارداتی است و علی‌رغم وجود ضرورت و پیوندش با نیازهای ایران در زمان پیدایش آن، این قالب ادبی از سنّت‌های ادبی آن برنخاسته، بلکه عمدتاً به‌عنوان محصول ترجمه در نظام ادبی فارسی پدیدار ...  بیشتر

جهان‌بینی سنایی

محمدحسن حائری

دوره 13، شماره 40 ، شهریور 1388، ، صفحه 23-38

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6484

چکیده
  سنایی غزنوی از شاعرانی است که با جهان‌بینی حکیمانه و دیدگاه عارفانة خود دربارة خلقت عالم و نقد نظریه‌های عرضه‌شده در این مفهوم، گام در عرصه سخنوری نهادی است. بی‌تردید شناخت جهان بینی وی ما را در دریافت اندیشه‌های دینی و اجتماعی و درک مفاهیم شاعرانه وی یاری می‌کند. در این نوشته ضمن اشاره به دیدگاه‌ها و مکتب‌ها و نحله‌های فکری و ...  بیشتر

سبک شنا سی ادبی

محمود فتوحی

دوره 13، شماره 41 ، آذر 1388، ، صفحه 23-40

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6491

چکیده
  بیشترین پژوهش ها در سبک شناسی به بازشناسایی سبک های ادبی، زبان شخصی وفردیت خلاق موئلف اختصاص دارد. به همین دلیلی، در مطالعات سبکی کاربرد زبان درادبیات بسیار مورد توجه قرار می گیرد.این مقاله، نخست با اشاره به اهمیت سبک درادبیات وکارکردهای سبک شناسی در مطالعات ادبی، تمایزفرمالیستی میان زبان وادبیات را مورد تردید `فرار می دهد. و باور ...  بیشتر

فردینان دو سوسور

کوروش صفوی

دوره 8، شماره 22 ، اسفند 1383، ، صفحه 24-42

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2005.6284

چکیده
  مقاله ی حاضر تلاشی است برای معرفی پدر زبان شناسی نوین و بازبینی آرای ژی . برای دستیابی به این هدف، پس از شرح مختصری از زندگی این نابغه ی زبان شناسی، به مهمترین نکاتی اشاره خواهد شد که از سوی وی به شکلی منسجم عنوان شده و پایه های اولیه ی دانش زبان شناسی را تشکیل داده اند.  بیشتر

بررسی ساختار روایی در غزل فارسی

مریم حیدری

دوره 11، شماره 31 ، خرداد 1386، ، صفحه 24-38

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2007.6390

چکیده
  شعر، فقط وسیله ابراز تخیل و احساسات شخصی محسوب نمی شود؛ بلکه این قابلیت را دارد که وظایف گوناگونی برعهده بگیرد. از جمله این وظایف، روایت کردن داستان است. غزل، در شکل سنتی خود، فرزند قصیده است؛ اما به مرور از قصیده جدا شده و ساختار ویژه خود را یافته است. غزل سنتی، به لحاظ صورت، گسسته نماست؛ یعنی پیوند مستحکمی میان ابیات ندارد؛ اما غزل ...  بیشتر

تحلیل اسطوره‌ای «یکلیا وتنهایی او» و «ملکوت» با نگاه به تأثیر کودتای 28 مرداد در بازتاب اسطوره‌ها

حسینعلی قبادی؛ سعید بزرگ بیگدلی؛ محمد علیجانی

دوره 18، شماره 60 ، شهریور 1393، ، صفحه 25-50

چکیده
  چکیده کودتای 28 مرداد 1332به عنوان نقطة عطفی از لحاظ اسطوره‌گرایی در ادبیّات داستانی معاصر ایران به شمار می‌رود. نویسندگان این دوره از بیان صریح و رئالیستی دورة قبل فاصله می‌گیرند و به بیان نمادین و مبهم روی می‌آورند. از آنجا که اسطوره را به دلیل گستردگی و سیّال بودن آن می‌توان در موقعیّت‌های مختلف بازآفرینی کرد و نیز به دلیل وجوه ...  بیشتر

بررسی کانون روایت و رابطة آن با جریان سیّال ذهن در رُمان دل دلدادگی

علی تسلیمی؛ سهیلا مبارکی

دوره 18، شماره 59 ، خرداد 1393، ، صفحه 27-41

چکیده
  منظور از کانونی‌سازی، کانون دیدی است که در روایت شکل گرفته است و از آن منظر که ممکن است زمانی، مکانی، روانشناختی یا ایدئولوژیک باشد، افراد و وقایع داستانی مورد مشاهده و ارزیابی قرار می‌گیرند. در دل دلدادگی نیز در میان عناصر سازندة روایت، کانونی‌سازی حائز اهمیّت است. مندنی‌پور به عنوان یک نویسندة رئالیست و مدرن به جای تک‌صدایی، ...  بیشتر

پژوهشی در مفهوم تجربه دینی و عرفانی در ادب فارسی

سالار منافی اناری

دوره 9، شماره 23 ، خرداد 1384، ، صفحه 27-40

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2005.6289

چکیده
  انسان با توجه به حضور جنبه ای الهی، یعنی روح، در وجوده خود، این توان را دارد که با خدای خود نوعی ارتباط معنوی داشته باشد. این ارتباط در حقیقت بین خدا و خود انسان به وقوع می پیوندد و نیازی به «غیر » نیست. اما گاهی مقدماتی لازم است تا این ارتباط برقرار شود: دیدن چیزی یا انجام دادن عملی که نوعی تجربه به حساب می آید می تواند مقدمه ای برای ...  بیشتر

نقد جامعه شناختی تهران مخوف

مرتضی رزاق پور

دوره 12، شماره 35 ، خرداد 1387، ، صفحه 27-53

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2008.6447

چکیده
  در نوشتة حاضر، رمان تهران مخوف نوشتة مرتضی مشفق کاظمی نقد جامعه شناختی شده است. نگارنده ابتدا دیدگاه‌های منتقدان برجسته‌ای از قبیل هگل، لوکاچ و لوسین گلدمن را تبیین می‌کند؛ سپس بر مبنای نظریه‌های مذکور به نقد رمان تهران مخوف می‌پردازد. نتیجة به دست آمده از پژوهش حاضر، حاکی از آن است که نویسندة رمان، ساختارهای اثرش را از جریان روشنفکری ...  بیشتر

نقد شعر «زمستان»‌ از منظر نظریه‌ی روانکاوی لاکان

حسین پاینده

دوره 13، شماره 42 ، اسفند 1388، ، صفحه 27-46

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2010.6518

چکیده
  آراء و نظریه‌های فیلسوف و نظریه‌پرداز برجسته‌ی فرانسوی ژاک لاکان، هم مبتنی بر مفاهیم بنیادین روانکاوی فرویدی است و هم این مفاهیم را با به کارگیری مجموعه‌ای از اصطلاحات و روش شناسی‌های نو بسط می‌دهد. تبیین لاکان از مفهوم ضمیر ناخودآگاه، نمونه خصیصه‌ نمایی از تکمیل و تعدیل نظریه روانکاوی کلاسیک است. توجه لاکان به زبان، خود یکی ...  بیشتر

حقیقت علم و اتحاد عاقل به معقول از دیدگاه ملاصدرا و دیگر متفکران اسلامی

محمد حسین بیات

دوره 8، شماره 21 ، آذر 1383، ، صفحه 28-68

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2004.6277

چکیده
  نویسنده مقاله، در این جستار با استفاده از کتب معتبر حکیمان و عارفان نام آور، کوشیده تا حقیقت علم و اتحاد عاقل به معقول را بنماید. این بحث در چهار بند زیر مورد بررسی و کاوش قرار گرفت : ۱- تعریف و بیان چیستی علم ؛ ۲- چیستی ادراکات بشری ؛ ۳-- بیان مقصود از اتحاد عاقل به معقول ؛ ۴- بیان چگونگی تذکر و یادآوری بعد از ذهول و نسیان . در همه ابحاث ، ...  بیشتر

ارتباط بین راهبردهای یادگیری زبان در خارج از کلاس، خواندن و درک مطلب

فهیمه معرفت؛ فاطمه بربری

دوره 11، شماره 32 ، شهریور 1386، ، صفحه 28-49

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2007.6397

چکیده
  هدف از انجام این تحقیق کاربردی، بررسی ارتباط بین راهبردهای یادگیری زبان خارج از کلاس و خواندن و درک مفاهیم می‌باشد. از آنجا که در مورد راهبردهای زبان‌آموزان بر اساس علاقه خودشان و به صورت فعال تحقیقات اندکی صورت گرفته است، ضرورت این تحقیق احساس می‌شود. چارچوب نظری این تحقیق یادگیری زبان در خارج از کلاس است. پیرکارد(1996)، بنسن(2001)، ...  بیشتر