بررسی و تبیین ماهیّت علمی و معرفتی ادبیات

حسین نوین

دوره 13، شماره 40 ، شهریور 1388، ، صفحه 9-22

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6483

چکیده
  ماهیّت علمی ادبیّات، به عنوان تجلّی شهودی و روانی آدمی، تاکنون به طور کامل مورد بررسی و تحلیل قرار نگرفته است. اغلب نظریه‌پردازان ادبی نیز آن را از منظر زیبایی شناختی و یا اخلاقی مورد توجه قرار داده، و گاهی نیز آن را در حدّ التذاذ نفسانی پایین آورده‌اند. در حالی که میان کارکردهای غریزی ذهن و کارکردهای ادبی و در پی آن میان احساس و اندیشة ...  بیشتر

عملکرد نشانه زباد در آفرینش متن ادبی

کوروش صفوی

دوره 13، شماره 41 ، آذر 1388، ، صفحه 9-21

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6490

چکیده
  سعی نگارنده براین است تا در نوشته حاضر به چگونگی عملکرد نشانه های زبان درآفرینش های ادبی بپردازد. برای دستیابی به این هدف،ابتدا به معرهی نشانه زبان به مثابه واحد نظام زبان توجه شده است و سپس، برحسب مفروضات مورد تایید نگارنده، بحثی درباره شیوه حضور نشانه زبان درخلقت ادبی به پیش کشیده شده است  بیشتر

آیرونی و تفاوت آن با طنز و صنایع بلاغی مشابه

زهرا بهره مند

دوره 14، شماره 45 ، آذر 1389، ، صفحه 9-36

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2010.6504

چکیده
  آیرونی (Irony) اصطلاحی ادبی است که معاصران کوشیده‌اند آن را به کلماتی نظیر طنز، طعنه، کنایه، کنایۀ طنزآمیز، تهکّم، تجاهل‌العارف، استهزاء، وارونه‌گویی، پنهان‌سازی و ... ترجمه کنند، اما در این مقاله خواهید دید که هرکدام از این واژه‌ها فقط بخشی از مفهوم آیرونی را در نظر مخاطب می‌آورد. این مقاله بر آن است تا تفاوت آیرونی را با طنز، طعنه، ...  بیشتر

اسب؛ پرتکرارترین نمادینه‌ی جانوری در شاهنامه و نقش آن در تکامل کهن الگوی قهرمان

فرزاد قائمی

دوره 13، شماره 42 ، اسفند 1388، ، صفحه 9-26

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2010.6517

چکیده
  اسب؛ برای خاندان‌های پهلوانی و جنگاوران هندواروپایی از ارزش توتمی دیرپایی برخوردار بوده، به همین دلیل در شاهنامه که اثری حماسی است، پرتکرارترین نمادینه‌ی جانوری را به وجود آورده است که نمادینگی آن را تنها باید در ارتباط با کهن الگوی قهرمان بررسی کرد. این نماد جانوری که در پیوند با آب و دریا (ارتباط با نیروی سرشار زمین و طبیعت) کامل ...  بیشتر

ساختار نحوی خود اصلاحی در محاوره زبان فارسی

مجتبی منشی زاده

دوره 14، شماره 43 ، خرداد 1389، ، صفحه 9-31

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2010.6524

چکیده
  «خود اصلاحی» (self-repair) فرایندی است که گوینده مشکلی را در «واحد ساختاری نوبت» خویش تشخیص می‌دهد و در صدد اصلاح آن برمی‌آید. اینکه چه مقدار به عقب برمی‌گردد تا اقدام به اصلاح کند، از زبانی به زبان دیگر متفاوت است. در این مقاله این سؤال مطرح است که آیا در عملکردهای خود اصلاحی محاوره‌ی زبان فارسی، ارتباطی بین سازه تحت ساخت و ...  بیشتر

بررسی مشخصه‌های زبان گفتاری در جریان‌های شعری معاصر از دورة مشروطه تا شعر جنگ

ساناز رحیم بیگی

دوره 15، شماره 47 ، خرداد 1390، ، صفحه 9-38

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2011.6541

چکیده
  زبان گفتاری یکی از گونه‌های موجود زبانی است که بیشتر در شعر معاصر ایران نمود پیدا کرده است؛ ولی با وجود پررنگی آن در شعر این دوره، مراحل و کم و کیف این شاخصه به‌صورت علمی بررسی نشده است. در این مقاله شاعرانی که زبان گفتاری در شعرشان نمود بیشتری دارد، در قالب جریان‌های شعری شناخته شده، بررسی خواهند شد. به نظر می‌رسد دوره‌ مشروطه نقطه ...  بیشتر

بررسی تحلیلی ساختار روایت در کشف المحجوب هجویری براساس الگوی نشانه شناسی روایی گرماس

ناهید دهقانی

دوره 15، شماره 48 ، شهریور 1390، ، صفحه 9-32

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2011.6548

چکیده
  حکایت پردازی یکی از سنت‌های بسیار مهم در میان صوفیان بوده است. نویسندگان صوفی، همواره از حکایت به‌عنوان ابزاری برای گسترش اندیشه‌های خود استفاده می‌کرده‌اند. هجویری یکی از کسانی است که در پروردن این حکایت‌ها و غنا بخشیدن به آنها، نسبت به بسیاری از نویسندگان دیگر موفق‌تر عمل کرده است؛ تا جایی که برخی بر این باورند که هجویری را ...  بیشتر

هم سنجی روایت «جم» در اسطوره و حماسه

ابراهیم محمدی

دوره 15، شماره 49 ، آذر 1390، ، صفحه 9-30

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2011.6555

چکیده
  امروز یه لطف پیشرفت مطالعات ساختار گرا و نظریه‌های روایت‌شناسی، امکان بازشناسی گونه‌های مختلف روایی یه شکل دقیق‌تری فراهم آمده است. شناخت قوانین روایی حاکم بر هر یک از گونه‌های و تفاوت‌های ساختاری میان آن‌ها، به درک بهتر تمایزهای میان ژانرهای گوناگون کلام کمک شایانی خواهد کرد. «حماسه» گونه‌ای است که بر اثر تکامل جنیه‌هایی ...  بیشتر

تحلیل ده‌نامه‌های ادب فارسی از دیدگاه انواع ادبی

محبوبه خراسانی

دوره 15، شماره 50 ، اسفند 1390، ، صفحه 9-36

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2012.6562

چکیده
  در تذکره‌ها، کتاب‌های تاریخ ادبیات، فهرست‌ها و سایر مراجع به دلیل گستردگی و پراکندگی موضوعی، گاه مطالبی نقل می‌شود که نمی‌توان به درستی همه‌ی آن‌ها اطمینان داشت؛ یکی از آن موارد، انتساب آثار نسبتاً زیادی به ده‌نامه‌هاست. این وضعیت گاه نیز حاصل پیش‌داوری‌های غیر تحقیقی و اعتماد بدون مراجعه به اصل آثار است که برخی محققان مرتکب ...  بیشتر

نقد و بررسی مدیحه‌سرایی حافظ

تیمور مالمیر

دوره 16، شماره 51 ، خرداد 1391، ، صفحه 9-32

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2012.6569

چکیده
  اشعار مدحی یکی از موارد محل نزاع در غزلیات حافظ است. برخی محققان، مدیحه‌گویی این شاعر را منکر شده‌ و ابیات مدحی را افزوده‌ی کاتبان شمرده‌اند. برخی نیز برای حفظ قداست شاعر، ‌ابیات و غزل‌های مدحی وی را تأویل و توجیه کرده‌اند. بررسی دیدگاه‌های محققان و تطبیق آن با غزلیات حافظ، نشان می‌دهد سبب اصلی دیدگاه انکاری یا تأویلی به غزل‌های ...  بیشتر

تحلیل پیوند بینامتنیت با روایت پسامدرنی رمان سوگ مغان

فاطمه زمانی؛ علی تسلیمی

دوره 22، شماره 78 ، دی 1397، ، صفحه 30-7

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.18644.1738

چکیده
  در یک تعریف کلی، بینامتنیت اصطلاحی است که به روابط بین متون اطلاق می‌شود. لیکن بینامتنیت در آثار پست‌مدرن صرفاً به معنی تأثیر و تأثر متون از یکدیگر نیست، بلکه با دیگر ویژگی‌های این‌ گونه متون مانند عدم قطعیت، نسبی‌گرایی، تشکیک واقعیت، زمان‌پریشی، پارانویا و انتقاد از گذشته و غیره پیوندی ناگسستنی دارد. این جستار با هدف بازنمایی ...  بیشتر

بررسی شگردهای حافظ در چندمعنایی کردن متن

مجید عزیزی هابیل؛ علی نوری؛ علی حیدری؛ سعید زهره وند

دوره 23، شماره 79 ، فروردین 1398، ، صفحه 30-7

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.9928.1361

چکیده
  غالباً متون برجستۀ ادبی علاوه بر زیبایی و خیال‌انگیزی، اثرگذار هستند. یکی از عوامل اثرگذاری و بلاغت کلام در این متون، چندبُعدی بودن معنای متن و تأویل‌پذیری آن است. در غزلیات حافظ، ابیات بسیاری دیده می‌شود که چندوجهی‌ هستند و ظرفیت تأویل‌پذیری به دو یا چند معنای متمایز را دارند. در این مقاله، به روش توصیفی‌ـ تحلیلی به این مسئله ...  بیشتر

سیر و تطور نظریة «عشق» در آرا و اندیشه‌های عرفانی‌ـ فلسفی روزبهان و ابن‌دبّاغ

بهمن نزهت؛ علیرضا مظفری؛ سمیه جبارپور

دوره 22، شماره 76 ، شهریور 1397، ، صفحه 32-7

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.8831

چکیده
  «عشق» مهم‌ترین مقولة ادبیات عرفانی است که گسترة مفهومی آن از چهارچوب پدیدارهای هستی تا فراسوی عالم حس فراتر رفته‌است و بیشتر اندیشه‌های متعالی حکما و عرفای اسلامی در این مقوله متجلی شده‌است. در این میان، سه رویکرد مهم فلسفی، عرفانی و رویکردی که حدّ فاصل این دو است، طیف‌هایی از خیال و اندیشة خود را برای تبیین و تشریح مقولة ...  بیشتر

تحلیل الگوی کنشی و زنجیره‌های روایی گریماس در روایت مرگ رستم

کاظم دزفولیان؛ مریم اکبری؛ مریم جلالی

دوره 23، شماره 80 ، شهریور 1398، ، صفحه 32-7

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2019.36949.2463

چکیده
  روایت‌شناسی به دنبال طبقه‌بندی همة روایات در یک نوع واحد است. گریماس یکی از این نظریه‌پردازان است که با کاستن از تعداد کنشگرهای الگوی پراپ سعی داشت الگویی فراگیر برای تمام روایات ارائه دهد. در این پژوهش، داستان «رستم و شغاد» بر اساس الگوی کنشی گریماس، تحلیل سیر وضعیت روایت با توجه به تقابل‌های دوگانه و نیز الگوی نحوی و زنجیره‌های ...  بیشتر

اسرار شعر اسرار

رضا مصطفوی

دوره 1، شماره 1 ، خرداد 1376، ، صفحه 33-58

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1997.6625

چکیده
  درباره‌ی ویژگی‌ها و لطایف شعر حاج ملّا هادی سبزواری متخلص به اسرار (1212- 1289 ﻫ ق) تاکنون کمتر سخن رفته و آوازه‌ی همه جا گیر او همواره به دلیل آراء و آثار فلسفی او بوده است. ما برآنیم تا در این مقاله به بررسی گوشه‌هایی از سخنان منظوم او بپردازیم و پاره‌ای از اسرار و نهانی‌های زیبای شعر او را بازنماییم. نکته‌ی در خور گفتار درباره‌ی مرتبه‌ی ...  بیشتر

نظریه امام عبدالقاهر جرجانی

محمدهدی مرادی

دوره 10، شماره 29 ، آذر 1385، ، صفحه 70-95

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2006.6377

چکیده
  این گفتار تلاشی است برای تبیین یکر از بنیادی ترین نظر یه های بلاغت و نقد ادبی: یعنی نظر یه نظم امام عبدالقاهر جرجانی . نویسنده برای رسیدن به این هدف به شرح موضوعات زیر پرداخته است: ١ ~ یکپارچه بودن و کلیت زبان و شعر ٢ ~ ابطال اندیشه دوگانه بودن لفظ و معنا ٣ - مقایسه آرا و نظریات عبدالقاهر با آرا و نظریات ناقدان جدید بویژهآ.ا. ریچاردز ٤ - اشاره ...  بیشتر

تجلی ادب غنایی در تاریخ جهانگشای جوینی

اردشیر سنچولی جدید

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 مرداد 1397

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.15168.1588

چکیده
  تاریخ جهانگشای جوینی اثری است که در قالب نثر فنی و در قرن هفتم هجری نگاشته شده است. این اثر از لحاظ تاریخی، یکی از آثار مهم دوره‌ی مغول به حساب می‌آید و نویسنده‌ی آن با شرح و بسط تمام به بررسی اوضاع و احوالات دوران مغول و روزگار مقارن با آن پرداخته است؛ ولی نباید صرفا به این کتاب از منظر تاریخی نگریست، زیرا نویسنده علاوه بر بیان تاریخ، ...  بیشتر

روش دکتر معین در تصحیح متون فارسی

سیدمحمد حسینی

دوره 5، شماره 13 ، آذر 1379، ، صفحه 6-21

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2000.6633

چکیده
  روش تصحیح متون فارسی و چاپ نسخه‌هایی پالوده و نزدیک به متن اصلی درایران مدیون کوشش‌ها و تیزبینی کسانی چون علامه دهخدا، علامه قزوینی و دکتر محمد معین است. از آنجا که اصل روش تصحیح بر پایه‌ی دقت علمی و امانت‌داری نهاده شده است، در این مقاله سعی شده فعالیت‌ها و آثار تصحیحی استاد معین با استناد به منابع و مأخذ برای اهل تحقیق و دانش دوستان ...  بیشتر

شکل گیری چهرۀ پهلوان در حماسۀ ملی

محمد ترابی

دوره 1، شماره 4 ، شهریور 1377، ، صفحه 8-19

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1998.6164

چکیده
  حماسه (Epic) یکی از سه نوع اصلی و مستقل شعر است. دو نوع دیگر آن شعر غنایی (Lyric) و شعر تمثیلی (Dramatic) خوانده شده است. در میان برخی از اقوام و ملل جهان حماسه کهن ترین نوع ادبیات کمتوب است. در یونان باستان وقتی به سال 384 پیش از میلاد ارسطو- نخستین حکیمی که کتاب مستقلی درباره شعر نوشت- چشم برجهان گشود در حدود پانصد سال بود که روزگار هومر (Homere) به نظم ...  بیشتر

هنجارهای واژگانی در تعاملات کلامی دختران نوجوان

شادی شاه ناصری

دوره 8، شماره 20 ، شهریور 1383، ، صفحه 9-26

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2004.6273

چکیده
  غالب پژوهش های انجام شده در حوزه زبان و جنسیت بیانگر آن است که گویندگان یک زبان بر حسب جنسیت از گونه های زبان متفاوتی استفاده می کنند؛ به عبارت بهتر گفتار زنان و مردان دارای تفاوت هایی است که این تفاوتها عمدتاً در حوزه واژگانی برجسته است. زنان در مقایسه با مردان از واژگان عامیانه، عبارات توهین آمیز و صورت های غیر معیار، کمتر استفاده ...  بیشتر

بررسی خطاهای زبانی در نوشتار دانش آموزان فارسی آموز کرد زبان در سطح متوسط زبان آموزی

فهیمه معرفت

دوره 9، شماره 26 ، اسفند 1384، ، صفحه 10-37

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2006.6352

چکیده
  پژوهش حاضر ما را در رابطه با چیستی خطاهای قانونمندی که زبان آموزان مرتکب می شوند در کشف ماهیت راهبردها و فرضیه های یادگیری زبان بسیار کمک می کند. سوال های این تحقیق عبارتند از این که زبان آموزان کرد چه خطاهایی را مرتکب می شوند و بسامد تکرار هر خطا و منبع هر خطا کدام است. نوشتار ۱۰۰ نفر دانش آموز کلاس پنجم ابتدایی شهرستان مهاباد در فاصله ...  بیشتر

بررسی مهارت خواندن و اهمیت آن در آموزش زبان خارجی

رضا صحرائی

دوره 5، شماره 14 ، اسفند 1379، ، صفحه 13-35

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2001.6232

چکیده
  اهمیت مهارت خواندن در بین دیگر مهارت های یادگیری زبان خارجی تا حدی است که بسیاری از صاحب نظران هدف اصلی آموزش زبان خارجی و زبان دوم را کسب این مهارت عنوان کرده اند همین اهمیت وافر و شایان توجه نگارنده را بر آن داشت تا به تحقیقی پیرامون این مهارت بپردازد. در این تحقیق، (هدف خواندن، بلند خوانی یا ایجاد ارتباط بین نماد نوشتاری و صوت اهمیت ...  بیشتر

معدودیتهای تکاملی در فراگیری زبان دوم دسترسی به زبان های جهانی

حسن ایروانی؛ پرویز بیرجندی

دوره 6، شماره 16 ، اسفند 1381، ، صفحه 13-35

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2003.6330

چکیده
  تعدادی از متخصصین بر این باورند که فرهنگی منفی بین آغاز فراگیری زبان دوم ونتایج آزمونهاو مختلف زبان دوم وجود دارد . تصور می مئود که نوعی زمان بندی بیولوژیکی در ارتباط با محدودیت تکاملی و رشد زبان دخالت دارد . دراین پژوهش تلاش شده است که نقس دوران بحرانی به روی ویژگیهای جهانی زبان و ذاتی.توان آنها مشخص گردد . در این پژوهش برروی ویژگی های ...  بیشتر

داوری میان سه استاد در مساله تاویل در قرآن کریم

صدرالدین طاهری

دوره 10، شماره 27 ، خرداد 1385، ، صفحه 13-32

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2006.6360

چکیده
  تفسیر و تاویل دو گونه متفاوت از فهم متن هستند که در متونی که بر حسب موضوع و مولف و شیوه نگارش از عمق خاصی برخوردارند جریان می یابند و متون دینی، از جمله قرآن کریم از این گونه هستند. تفسیر عمومیت دارد و با شرایطی در اختیار همه است اما تاویل از عمومیت کمتری، بر حسب متن و مخاطب برخوردار است ولی به همان نسبت اهمیت و خطر بیشتری دارد.  بیشتر