مقاله پژوهشی
بررسی عناصر انسجام متن در نفثةالمصدور بر اساس نظریّة هالیدی و حسن

احمد امیری خراسانی؛ حلیمه علی‌نژاد

دوره 19، شماره 63 ، خرداد 1394، صفحه 7-31

چکیده
  در مقالة حاضر، با استفاده از نظریّة انسجامِ (Cohesion) متن هالیدی و حسن (1976م.) در زبانشناسی ساختگرا به تحلیل و بررسی کتاب نفثةالمصدور پرداخته شده است. بر اساس این نظریّه، یکی از ویژگی‌های متن، داشتن انسجام است. انسجام با عناصری در متن ایجاد می‌شود که این عناصر انسجام متن، به سه دستة «دستوری، واژگانی و پیوندی» تقسیم می‌شوند و در ارتباط ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تاریخ بیهقی؛ کتابی از میان رفته یا آرزویی شکل نگرفته (نظریّه‌ای دربارة حجم و محتوای تاریخ بیهقی)

محمّدرضا حاج بابایی

دوره 19، شماره 63 ، خرداد 1394، صفحه 33-54

چکیده
  تاریخ بیهقی از جمله آثار گرانسنگ نثر فارسی است که با توجّه به موضوع آن، در دو حوزة ادبیّات و تاریخ، مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد. یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که در باب این کتاب مطرح است، میزان حجم و محتوای این کتاب است. موضوع تاریخ بیهقی، چنان‌که امروزه در دست ماست، روایتگر چگونگی به قدرت رسیدن مسعود غزنوی و حوادث دوران زمامداری وی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل روانشناختی شخصیّت‌های سه داستان گدا، خاکسترنشین‌ها و آشغالدونی غلامحسین ساعدی بر مبنای نظریّه کارن هورنای

جلیل شاکری؛ بهناز بخشی

دوره 19، شماره 63 ، خرداد 1394، صفحه 55-88

چکیده
  غلامحسین ساعدی یکی از نویسندگان پرکار دهة چهل است که با پرداختن به شخصیّت‌های روان‌رنجور طبقة پایین جامعه، تلاش بی‌پایانی برای بیدار نمودن جامعة خفقان‌زدة دورة پهلوی کرد. در این مقاله، شخصیّت‌های دو داستان کوتاه و یک داستان بلند او به نام‌های «گدا»، «خاکسترنشین‌ها» و «آشغال‌دونی» با بهره‌گیری از نظریّة کارن ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
کاربرد آمار استنباطی در سبک‌شناسی (مطالعة موردی تشبیهات حروفی قرن ششم)

مرتضی حیدری

دوره 19، شماره 63 ، خرداد 1394، صفحه 89-121

چکیده
  سبک‌شناسی با مطالعة بسامدها سر و کار دارد. از همین رو، به کارگیری تحلیل‌های آماری در ارزیابی‌های سبک‌شناسانه بسیار سودمند است. از آنجا که آمارهای توصیفی همیشه نمی‌توانند نوسان‌های سبکی را توضیح دهند، استفاده از روش‌های آمار استنباطی، دقّت علمی بالایی در ارزیابی پدیدارهای سبکی خواهد داشت. «سبک‌سنجی» اصطلاحی است که برای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل تطبیقی «عروسک‌فروشی» صادق چوبک 1 و «جثّة علی الرّصیف» سعدالله ونوس2

مجید صالح بک؛ فاطمه بیات فر

دوره 19، شماره 63 ، خرداد 1394، صفحه 123-146

چکیده
  از میان آثار صادق چوبک (نویسندة ایرانی) و سعدالله ونوس (نمایشنامه‌نویس سوری) دو اثر «عروسک‌فروشی» و «جثّة علی الرّصیف» شباهت فراوانی با هم دارند. در این مقاله سعی شده است ابتدا موضوع و درونمایة دو اثر به وضوح بیان شود و آنگاه با توجّه به مکتب آمریکایی، عناصر ساختاری این دو اثر به صورت تطبیقی مورد تحلیل قرار گیرد. به همین ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بینامتنیّت و معاصرسازی حماسه در «شب سهراب‌کشان» بیژن نجدی

ابراهیم سلیمی کوچی؛ محسن رضائیان

دوره 19، شماره 63 ، خرداد 1394، صفحه 147-160

چکیده
  . بر اساس نظریّات لوران ژنی، بینامتنیّتیکه در سطح لایه‌های سطحی متن باقی می‌ماند، چندان قابل اعتنا نیست و برخلاف آن، نوعی دیگر از بینامتنیّت وجود دارد که به ژرفنای ساختاری و مضمونی متن نفوذ می‌کند. علاوه بر این، میخائیل باختین در مقام دفاع از ادبیّات داستانی، به عنوان یک نوع ادبی فاخر، این نوع ادبی را با حماسه مقایسه می‌کند. به عقیدة ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
خوانش متفاوت متون کلاسیک فارسی در پرتو تاریخ‌گرایی نو

بهنام میرزابابازاده فومشی؛ آدینه خجسته پور

دوره 19، شماره 63 ، خرداد 1394، صفحه 161-180

چکیده
  در مطالعه و بررسی پژوهش‌های انجام شده در زمینة متون کلاسیک فارسی این مشکل به چشم می‌خورد که تعداد قابل توجّهی از پژوهش‌های انجام شده، فاقد نوآوری هستند و صرفاً به تکرار پژوهش‌های پیشین بسنده کرده‌اند. ریشة این مشکل را نه در متون کلاسیک فارسی، بلکه در کاربست تکراری رویکردهای قدیمی بر این متون باید جست. برای رفع این مشکل می‌توان ...  بیشتر