مقاله پژوهشی
سنخ روانی «آپولونی» و «دیونوسوسی» در اسطوره و عرفان ایرانی

داوود اسپرهم

دوره 21، شماره 72 ، تیر 1396، صفحه 7-34

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.7623

چکیده
  نیچه برای تمدن تأثیرگذار یونان باستان دو اصل محوری تمدن‌ساز را معرفی می‌کند: اصل «آپولونی» و اصل «دیونوسوسی». اصل اول با بهره‌گیری از منطق خِرَد، ساختاربخش و قوام‌دهندة تمام امور و انتظامات دنیای یونیانیان بوده‌است و به شکل‌گیری فردیت یگانه و انحصاری انسان یونانی مدد رسانده‌است. اصل دوم با تکیه بر شور، جنون و سرمستی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
گفتمان‌شناسی انتقادی چوبک در رمان «تنگسیر»

صفوراسادات رشیدی؛ علی اکبر باقری خلیلی؛ غلامرضا پیروز

دوره 21، شماره 72 ، تیر 1396، صفحه 35-62

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.7624

چکیده
  تحلیل گفتمان انتقادی، رویکردی میان‌رشته‌ای و روشی تحلیلی است که به دنبال شناخت گفتمان‌های مختلف، کشف حقایق نهان در ژرف‌ساخت آن‌ها و تبیین نوع رابطة گفتمان‌ها، گویندگان و نویسندگان باقدرت است. از سویی، ادبیّات، به‌ویژه داستان و رمان، به سبب سرشت مردمی و مرتبط با موضوعات اجتماعی، یکی از عرصه‌های بروز و ظهور گفتمان است. ادبیات ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تجلی آیین «قصه برداشتن» در ادبیات فارسی

علی حیدری؛ مریم یاراحمدی؛ محمدرضا حسنی جلیلیان؛ علی نوری

دوره 21، شماره 72 ، تیر 1396، صفحه 63-85

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.7625

چکیده
  ادبیات در هر شکل و قالبی که باشد، بستری برای مفاهیم و سنت‌هایی است که روزگاری باور و اعتقاد مردمانی بوده‌است. یکی از مواردی که در ادبیات مورد توجه قرار گرفته‌است و به شیوه‌های مختلف بازتاب یافته، آیین دادخواهی است که نشان‌دهندة اهمیت آن در فرهنگ ایرانی است. «قصه برداشتن» یکی از مصادیق دادخواهی است که در متون ادبی بازتاب گسترده‌ای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
مصادیق «پیرنگ» فرمالیستی در داستان‌های کوتاه فارسی

مریم بخشی؛ منوچهر تشکری؛ قدرت قاسمی پور

دوره 21، شماره 72 ، تیر 1396، صفحه 87-116

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.7626

چکیده
  بر مبنای تعاریف نوینی که در بوطیقای فرمالیسم، از دو مقولة «داستان» و «پیرنگ» ارائه گردیده‌است، «داستان» یا همان زنجیرة رخدادها در توالی زمانی، به منزلة مادّة ‌خام و سازمایة روایت شناخته شده‌است و «پیرنگ» برخلاف پندار منتقدان پیشافرمالیسم، نه به ساختمان منطقی و علّی اثر روایی، بلکه به تمام تمهیدات زیبایی‌شناسانه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی آیین عزاداری در شاهنامه به مثابة رمزگان نشانه‌شناختی

طاهره خواجه گیری؛ حسین حیدری

دوره 21، شماره 72 ، تیر 1396، صفحه 117-141

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.7631

چکیده
  شاهنامة حکیم فردوسی از جمله متون ادبیات فارسی به شمار می‌رود که با توجه به زیرساخت‌های اسطوره‌ای و اعمال نمادین بسیاری که در آن روایت شده‌است، بر اساس علم نظام‌های نشانه‌شناختی قابلیت بررسی دارد؛ زیرا در بسیاری از قسمت‌های این متن، با حوادثی روبه‌رو هستیم که در قالب یک نظام نشانه‌ای جلوه‌گر شده‌اند. از مواردی که از این منظر ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
ریخت‌شناسی خاوران‌نامة ابن‌حسام خوسفی بیرجندی با تکیّه بر نظریة پراپ

محمد مجوزی؛ افسانه نوری

دوره 21، شماره 72 ، تیر 1396، صفحه 143-182

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.7632

چکیده
  در ریخت‌شناسی (Morphology)، تأثیر محتوا بر ساختار و شکل ظاهری آثار و نیز تأثیر ساختمان اثر بر محتوا و مضمون بررسی می‌شود. ساختار هر اثر ارتباط تنگاتنگی با مضمون آن دارد، به طوری که هر مفهوم خاص در قالبی خاص گنجانده می‌شود. خاوران‌نامه، از حماسه‌های دینی کهن شیعه است که موضوع اصلی آن، داستان‌هایی است از سفرها و حملات حضرت علی(ع) به سرزمین ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
شعر تجسمی (کانکریت) در نیم‌نگاهی تحلیلی، انتقادی و تطبیقی

نصرت الله دینمحمدی کرسفی

دوره 21، شماره 72 ، تیر 1396، صفحه 183-206

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.7635

چکیده
  یکی از جریان‌های مدرن شعری در اروپا و ایران، شعر «تجسّمی» (Concrete poetry) است. شعر «تجسّمی» یکی از هنجارگریزی‌های نوشتاری (Deviation) و برجسته‌سازی‌های زبانی (Foregrounding) است که از درهم آمیختگی شعر و گرافیک پدید می‌آید. در این جریان شعری، ساختار نوشتاری متن به گونه‌ای گزینش می‌شود که نوع چیدمان و طرز تلفیق حروف، واژه‌ها و جملات شعر، ...  بیشتر