نمادپردازی عارفانۀ فاضل نظری

شیرین امینی؛ وحید مبارک؛ مهدی شریفیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 فروردین 1401

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2022.59543.3337

چکیده
  نماد‌پردازی از جریان‌های مهم شعر دورۀ معاصر است. مخاطب با رمزگشایی نماد به شبکۀ معنایی اندیشۀ شاعر راه می‌یابد و به هویت ادبی و سبک او پی می‌برد. نمادپردازی در آثار برخی از شاعران پس از انقلاب‌ اسلامی ازجمله فاضل نظری نمود پیدا کرده‌است.فاضل نظری شاعر پر مخاطب دهۀ هشتاد، مضامین سروده‌هایش عرفانی، اخلاقی، اجتماعی و ... است. غزل، ...  بیشتر

نشانهشناسی نمادهای شعر کودک در دهۀ هشتاد بر اساس مثلث معنایی آگدن و ریچاردز

خاور قربانی؛ نیشتمان الله ویسی

دوره 26، شماره 93 ، مهر 1401، ، صفحه 333-362

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.39580.2582

چکیده
  کاربرد «تمثیل» و «نماد» برای درک بهتر مفاهیم به‌ویژه مفاهیم انتزاعی و عقلانی، یکی از روش­هایی است که در ادبیات کودکان و نوجوانان بسیار اهمیت دارد و می‌توان از دیدگاه‌های متعددی به بررسی آن پرداخت؛ یکی از این روش‌ها، نشانه‌شناسی ساختار یا معنای نمادهاست که می‌تواند راهگشای مسائل جدیدی در ادبیات باشد؛ به همین منظور، ...  بیشتر

منشأ الهام نمادها در شعر طاهره صفارزاده

کطیور زیرک ساز؛ اسماعیل آذر؛ فرهاد طهماسبی؛ عبدالحسین فرزاد

دوره 26، شماره 91 ، فروردین 1401، ، صفحه 203-234

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.36977.2468

چکیده
  سمبولیسم در ادب معاصر ایران با نیما آغاز شد. وی نماد را در راستای معضلات اجتماعی و سیاسی به کار برد و این جریان، بسیاری از شاعران معاصر را تحت تأثیر قرار داد. صفارزاده از زمرة شاعرانی است که شعرش آیینة زمانه بوده‌ و از آنجا که شرایط سیاسی- اجتماعی ایجاب نمی‌کرد که سخن به صراحت بیان شود از نماد بهره گرفته ‌است. در همین راستا، نوشتار حاضر ...  بیشتر

کارکرد نماد در حکایت‌های حدیقه، داستان‌های مثنوی و قصه‌های پریان

طاهر لاوژه

دوره 25، شماره 89 ، مهر 1400، ، صفحه 217-241

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.35422.2402

چکیده
  متون عرفانی و قصه‌های پریان غالباً در حوزۀ ادبیات تعلیمی‌ و تمثیلی‌اند و نقش نماد در تحلیل کارکرد بلاغی و اندیشگانی این آثار، برجسته است. نمادپردازی علاوه بر آنکه شگردی مؤثر برای ادبیّت‌بخشی به متون ادبی است، ابزاری دقیق برای سنجش محتوایی این آثار نیز محسوب می‌شود و مهم‌ترین و در عین حال مؤثرترین شیوة بیان مباحث متون رمزی است. ...  بیشتر

رمزگشایی از نمادهای هفت اقلیم هفت‎ پیکر

بهناز علیمیرزایی؛ میر جلال الدین کزازی؛ علی سرور یعقوبی

دوره 25، شماره 87 ، فروردین 1400، ، صفحه 34-61

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2019.37187.2499

چکیده
  نظامی، یکی از شاعران توانمند در زمینۀ نمادپردازی است. «هفت‎پیکر» وی از جمله داستان‌های نمادین و نوآیینی است که در هر گنبد آن می‌توان به رمزی نو و شگرف دست یافت. از این رو، جستار پیش‌رو با هدف دستیابی به پیوند میان اقلیم‌ها، داستان‌ها و اختران این منظومه به رمزگشایی گنبدهای هفت‌گانۀ آن می‌پردازد. برای رسیدن به این منظور، ...  بیشتر

نمادهای جانوری نفس در متون عرفانی با تکیه بر آثار سنایی، عطّار و مولوی

امین رحیمی؛ سیّده زهرا موسوی؛ مهرداد مروارید

دوره 18، شماره 62 ، اسفند 1393، ، صفحه 147-173

چکیده
  نفسدر عرفان اسلامییکی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین مباحث به شمار می‌رود. در کتاب‌های عرفانی، یکی از وظایف مهمّ سالک، در اختیار گرفتن زمام نفس دانسته شده است و سالک تا زمانی که گرفتار نفس است، نمی‌تواند به پایه‌های عالی کمال نائل آید. این نفس، خصلت‌های بسیار گوناگونی دارد و در وجود هر کس با توجّه به استعداد او، به گونه‌ای جدید خودنمایی ...  بیشتر

سمبلیسم و رهایی از چنبرة زمان

مهناز اکبری

دوره 15، شماره 47 ، خرداد 1390، ، صفحه 81-106

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2011.6544

چکیده
  گذر زمان تراژیک بوده، هست و خواهد بود. سمبلیسم، مکتبی که در نتیجه‌ی نهضتی ادبی و هنری در اروپا شکل گرفت، می‌کوشد با به‌کارگیری فنون مختلف از جنبره‌ی زمان بگریزد در واقع، شاعر و نویسنده سمبلیست سعی دارد با استفاده از نمادها و سمبل‌ها، خود را از بعد زمان برهاند و انقباض و انبساط زمانی ایجاد کند. آثار مختلف مکتوب و نمایشی به پیروی از ...  بیشتر

اسب؛ پرتکرارترین نمادینه‌ی جانوری در شاهنامه و نقش آن در تکامل کهن الگوی قهرمان

فرزاد قائمی

دوره 13، شماره 42 ، اسفند 1388، ، صفحه 9-26

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2010.6517

چکیده
  اسب؛ برای خاندان‌های پهلوانی و جنگاوران هندواروپایی از ارزش توتمی دیرپایی برخوردار بوده، به همین دلیل در شاهنامه که اثری حماسی است، پرتکرارترین نمادینه‌ی جانوری را به وجود آورده است که نمادینگی آن را تنها باید در ارتباط با کهن الگوی قهرمان بررسی کرد. این نماد جانوری که در پیوند با آب و دریا (ارتباط با نیروی سرشار زمین و طبیعت) کامل ...  بیشتر

نماد گرایی عرفانی در شعر صائب تبریزی

بهمن نزهت

دوره 12، شماره 35 ، خرداد 1387، ، صفحه 130-156

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2008.6452

چکیده
  عالم عرفان، عالم وحدت و یکرنگی است. صائب با اصل وحدت بخش عرفانی همة پدیده‌های هستی را با همة تناقض‌ها و اضدادش به زیبایی در کنار هم می‌نهد و کیفیت و حالت آن ها را در زندگی روزمرة بشر به صورت زنده و نمادین بیان می‌کند. صائب در اشعار خود با به کارگیری نمادهای عرفانی و واژگان فنی صوفیه، صور خیال شاعرانه و مفاهیم ذهن گرایانة خود را به شکل ...  بیشتر