بدل بلاغی؛ شگردی برای تلفیق تشبیه و استعاره در غزلیات حافظ

بهنوش رحیمی هرسینی؛ علی حیدری

دوره 25، شماره 88 ، تیر 1400، ، صفحه 34-58

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2019.35190.2395

چکیده
  در کلام حافظ، حقیقت و مجاز، زشتی، زیبایی و... به هم آمیخته است. یکی از روش‌هایی که به حافظ امکان ترکیب حوزه‌های معنایی مختلف و متضاد را داده، جانشین کردن مفاهیم در دو مصراع از بیت با استفاده از بدل بلاغی است. یکی از انواع بدل بلاغی، جانشینی دو واژه یا دو مفهوم با رابطۀ تشبیه است. بدل یکی از طرفین تشبیه (مشبه یا مشبهٌ­به) است که جانشین ...  بیشتر

بررسی شگردهای حافظ در چندمعنایی کردن متن

مجید عزیزی هابیل؛ علی نوری؛ علی حیدری؛ سعید زهره وند

دوره 23، شماره 79 ، فروردین 1398، ، صفحه 30-7

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.9928.1361

چکیده
  غالباً متون برجستۀ ادبی علاوه بر زیبایی و خیال‌انگیزی، اثرگذار هستند. یکی از عوامل اثرگذاری و بلاغت کلام در این متون، چندبُعدی بودن معنای متن و تأویل‌پذیری آن است. در غزلیات حافظ، ابیات بسیاری دیده می‌شود که چندوجهی‌ هستند و ظرفیت تأویل‌پذیری به دو یا چند معنای متمایز را دارند. در این مقاله، به روش توصیفی‌ـ تحلیلی به این مسئله ...  بیشتر

«بدل بلاغی» محملی برای ایهام‌سازی حافظ

علی حیدری؛ محمدرضا حسنی جلیلیان؛ قاسم صحرائی؛ بهنوش رحیمی هرسینی

دوره 21، شماره 73 ، مهر 1396، ، صفحه 151-173

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.8127

چکیده
  یکی از مشخصه‌های‌ اصلی سبک حافظ، چند معنایی بودن کلام اوست. او به روش‌های مختلف کوشیده‌است به این مهم دست یابد. یکی از راه‌هایی که حافظ برای خلق ایهام در پیش گرفته‌است و تا حال در کتب، شروح و مقالاتی که دربارة حافظ و ایهام نوشته شده، نامی از آن آورده نشده، ایهام‌سازی از رهگذر بدل بلاغی است. ظاهراً یکی از کارکردهای بدل، پرهیز از تکرار ...  بیشتر

ایهام‌تناسب‌های پنهان در شعر حافظ

محمّدحسن حسن‌زاده نیری؛ یاسر دالوند

دوره 19، شماره 64 ، شهریور 1394، ، صفحه 31-53

چکیده
  اکثر پژوهشگرانی که دربارة حافظ و شیوة شعری او سخن گفته‌اند، ایهام و ایهام‌تناسب را خصیصة اصلی سبک وی دانسته‌اند. در شعر وی، کلمات در پیوند با یکدیگر و در شبکه‌ای از تناسبات قرار دارند. اکثر شارحان دیوان وی کوشیده‌اند تا جنبه‌هایی از این تناسبات و زیبایی‌ها را به نمایش بگذراند. با این حال، بسیاری از ایهام‌های وی از دید حافظ‌پژوهان ...  بیشتر

سبک شخصی حافظ در رنگ آمیزی تصاویر شعری

سیروس شمسیا؛ پرستو کریمی

دوره 9، شماره 25 ، آذر 1384، ، صفحه 103-118

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2005.6344

چکیده
  شاعران برای ایجاد تصویرهای شعری و بیان مطالب در سروده های خویش از رنگ ها بهره می گیرند اما شیوه به کارگیری رنگ و میزان توجه هر یک از شاعران به رنگ ها با دیگری متفاوت است. ناقدان و سخن سنجان نیز در بررسی های خود به نقش رنگ در آثار ادبی توجه چندانی نداشته اند و این در حالی است که بربر تعمی شیوه های کاربرد رنگ در آثار ادبی میتواند پژوهندگان ...  بیشتر