مقاله پژوهشی
مغلطة تأثیر عاطفی در بازنمایی تاریخ (نگرشی انتقادی بر تاریخ‌نگاری شهاب‌الدّین نسوی در سیرت جلال‌الدّین و نفثةالمصدور)

حبیب‌الله عبّاسی؛ الهه عظیمی یان‌چشمه

دوره 20، شماره 67 ، خرداد 1395، صفحه 7-35

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2016.3938

چکیده
  اهمیّت و اعتبار حوادث تاریخی را قوّة تشخیص مورّخ تعیین می‌کند و از آنجا که مورّخ تحت تأثیر امور درونی و مقتضیات زمانة خود می‌باشد، عینیّترین بازنمایی‌های تاریخی کم‌و‌بیش به پیش‌داوری‌ها و نگرش‌های عاطفی مورّخان آلوده است. در این جستار، در پی کندوکاو شیوة تاریخ‌گویی شهاب‌الدّین نسوی در دو اثر تاریخی‌ او هستیم که هر دو شرح حکومت ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
دو واژة محلّ نظر در شاهنامه

عباسعلی وفایی؛ یاسر دالوند

دوره 20، شماره 67 ، خرداد 1395، صفحه 37-49

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2016.3951

چکیده
  مقالة پیش رو تلاش دارد تا با در نظر گرفتن اصل ِ«ضبط دشوارتر، برتر است» (lectiodifficlilior)1 و نیز با در نظر گرفتن «ضبط اقدم نسخ» و بررسی «اختلاف نسخه‌ها» به توضیح و تشریح واژة «مری» که از واژگان مهجور شاهنامه است، بپردازد. به همین منظور، به بررسی ضبط‌های گوناگون بیتی که این واژه در آن به کار رفته است، پرداخته‌ایم، سپس ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی ساخت اطّلاع جملات پرسشی در فارسی نو با تأکید بر متن

محمّد دبیرمقدّم؛ راحله کلانتری

دوره 20، شماره 67 ، خرداد 1395، صفحه 51-83

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2016.3940

چکیده
  جملات پرسشی از جمله ابزارهای زبانی هستند که با ساخت اطّلاع جمله در ارتباط هستند و یا مستقیماً علامت و سازوکاری برای تشخیص نوع اطّلاع در جمله محسوب می‌شوند. جملات پرسشی از لحاظ ساختار و نوع و حرکت پرسش‌واژه‌ها تاکنون مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته‌اند. پژوهش حاضر به مطالعۀ تطبیقی تحوّل جملات پرسشی و نقش آنها در دورۀ فارسی نو پرداخته ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
عقدة برتری یا عقدة حقارت؟ واکاوی اشعار خاقانی بر اساس روانشناسی فردنگر

محمّدحسن حسن‌زاده نیری؛ رضا جمشیدی؛ روح‌الدّین حیدری

دوره 20، شماره 67 ، خرداد 1395، صفحه 85-106

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2016.3941

چکیده
  پس از اینکه عبدالحسین زرّین‌کوب به موضوع عقدة حقارت خاقانی اشاره کرد، عدّه‌ای با این دیدگاه، مخالف و برخی با آن موافق بوده‌اند. یکی از روانشناسانی که نگاهی علمی نسبت به عقدة حقارت داشته، آلفرد آدلر است. او در «روانشناسی فردنگر» خود با بررسی سبک زندگی، به تحلیل ویژگی‌های روانی افراد می‌پرداخته است. در روانشناسی فردنگر معیار ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی نمود اسطورة باروری در حماسة برزونامه بر اساس نظریّة جرج فریزر

محسن محمّدی فشارکی؛ جبّار نصیری

دوره 20، شماره 67 ، خرداد 1395، صفحه 127-145

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2016.3942

چکیده
  الگوی باروری یکی ازالگوهای تکرارشونده و بنیادین در اساطیر جهان است که روایتگر داستان عشق ایزدبانوی آب (عشق و باروری) به خدای گیاهی و به دنبال آن، مرگ و نوزایی خدای گیاهی است. به نظر جرج فریزر (George Frazer)، این الگوی مشترک که مظهر رویش هر سالة گیاهان در بهار، پژمردگی در خشکسالی تابستان و رستاخیز هر سالة آنها در نزد اقوام کشاورز است، به صُوَر ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
مرزشکنی روایی در داستان‌های ایرانی

قدرت قاسمی‌پور

دوره 20، شماره 67 ، خرداد 1395، صفحه 127-145

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2016.3943

چکیده
  در این مقاله به تعریف و دسته‌بندی مرزشکنی روایی و جایگاه آن در داستان‌های فارسی پرداخته می‌شود. مرزشکنی روایی عبارت است از آمیختن سطوح گوناگون روایت که به موجب آن ممکن است نویسنده وارد لایۀ زیرین یا سطح داستان شود و با شخصیّت‌‌ها به گفتگو بنشیند، یا اینکه خود نیز وارد ماجرای داستان شود. همچنین ممکن است شخصیّت‌‌ها از سطح داستانی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نشانه‌شناسی نگرش‌های حروفی مولانا در کلّیات شمس تبریزی

مرتضی حیدری

دوره 20، شماره 67 ، خرداد 1395، صفحه 147-178

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2016.3944

چکیده
  مولانا با بهره‌گیری از کیفیّت‌های تصویری و ترکیبی حروف الفبا در کلّیات شمس، اشعار بسیار زیبایی سروده است. به‌کارگیری نظریّه‌ای فراگیر در مطالعة این سروده‌ها که زمینه‌های فرهنگی هنر مولانا را پوشش دهد و نتیجه‌ای فراخور یک پژوهش را در بر داشته باشد، نیازی آشکار است. در مقالة حاضر، نگارنده بر پایة آرای چارلز سندرس پیرس به نشانه‌شناسی ...  بیشتر