مقاله پژوهشی
ادبیات تطبیقی در ایران: پیدایش و چالش‌ها

مجید صالح بک

دوره 12، شماره 38 ، اسفند 1387، صفحه 9-28

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6469

چکیده
  ادبیات تطبیقی از دیدگاه مکتب فرانسوی، شاخه‌ای از تاریخ ادبیات است که به بررسی روابط تاریخی در میان دو یا چند ادبیّات ملّی می‌پردازد. مکتب تطبیقی آمریکا نیز ادبیات تطبیقی را پژوهشی بین رشته‌ای می‌داند که به مقایسة ادبیات ملّت‌ها با یکدیگر و بررسی رابطة ادبیات با سایر رشته‌های علوم انسانی و هنرهای زیبا می‌پردازد. ادبیات تطبیقی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی جایگاه و شخصیّت زنان در گرشاسب نامه

مهدی طباطبائی

دوره 12، شماره 38 ، اسفند 1387، صفحه 29-53

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6470

چکیده
  اگرچه گرشاسب نامة اسدی طوسی کتابی حماسی است که شخصیت‌های اصلی آن را مردان مبارز تشکیل می‌دهند، حضور برجسته زنان را در آن نمی‌توان نادیده گرفت. در این پژوهش، تلاش بر این بوده است تا هویت زنان و نقش آنان در شکل‌گیری جریانات جامعه و مسائل مربوط به آن‌ها با تکیه بر گرشاسب نامه بررسی شود. بخش اول، تحلیل شخصیّت‌های زن گرشاسب نامه را شامل ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تخفیف تک‌واژهای اشتقاقی و صرفی

عباسعلی وفایی

دوره 12، شماره 38 ، اسفند 1387، صفحه 55-66

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6471

چکیده
  زبان همچون دیگر پدیده‌های اجتماعی و طبیعی پیوسته در تغییر و دگرگونی است؛ این تغییر در ابعاد مختلف زبان صورت می‌گیرد؛ یکی از مباحث زبانی در حوزة تحوّل‌های واژگان و واک هاست؛ گاهی در معنا و گاهی در تغییر مقوله ها و زمانی نیز در ابدال و قلب و تخفیف و دیگر گونه‌های آن؛ این مقاله می‌کوشد فقط مبحث کاهش تک‌واژهای اشتقاقی و صرفی در واژگان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تطّور تاریخی کنایه در ادب فارسی و عربی تا قرن هفتم هجری

عبدالقادر پریز

دوره 12، شماره 38 ، اسفند 1387، صفحه 67-90

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6472

چکیده
  کنایه یکی از مهم‌ترین و زیباترین مباحث علم بیان است که در افواه و نوشته‌های ادبی جمیع ملل، کاربرد بیشتری از مجاز و استعاره دارد؛ به همین منظور، علمای علم بلاغت در تعریف و تبیین اقسام آن در طول قرون متمادی - با وجود اختلاف نظرهایی که دارند - تلاش‌های برجسته‌ای کرده و آثار ماندگاری از خود به جا گذاشته‌اند. در این مقاله سعی بر آن است ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
رودکی نابغة اندرزگو

رضا مصطفوی

دوره 12، شماره 38 ، اسفند 1387، صفحه 91-100

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6473

چکیده
  بعضی پژوهش‌گرانِ والامقام آثار رودکی او را «اَکمَه» یعنی کور مادرزاد دانسته‌اند. نگارندة این سطور می‌خواهد این نکته را ابراز دارد که اگر او بنا بر تحقیق آنان کور مادرزاد بوده باشد، بنا بر دلایل مستند باید یکی از بزرگترین نوابغ جهان باشد و این نبوغ و فراست او تا بدان پایه است که ارکان حکومت سامانی برای بازگردانیدن امیر بخارا ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
طبقه بندی و بررسی نثر متون عرفانی و فلسفی عصر قاجار

محمدرضا حاج آقا بابایی

دوره 12، شماره 38 ، اسفند 1387، صفحه 101-112

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6474

چکیده
  یکی از موضوعاتی که در عصر قاجار در حوزة فرهنگ ایرانی امتداد پیدا کرده، موضوعات فلسفی و عرفانی بود. در عصر قاجار با توجّه به استقرار بیشتر عالمان در تهران، حلقه‌ای در عرصة اندیشه‌های فلسفی و عرفانی پدید آمد که آن را «مکتب تهران» نامیده‌اند؛ سرآمدان این مکتب فکری، آثار مختلفی را در موضوعات فلسفی و عرفانی پدید آورده‌اند که بیشتر ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
قدامـﺔ بن جعفر و اهمیت آراء و آثار او در نقد و ادب اسلامی – ایرانی

مهدی محبتی

دوره 12، شماره 38 ، اسفند 1387، صفحه 113-129

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6475

چکیده
  در میان شیوه های مرسوم نقد ادبی در فرهنگ ایرانی اسلامی، نقد منطقی یکی از مهم‌ترین ئ دامنه‌دارترین شیوه‌های نقد ادبی بوده است. بنیان گذار این شیوه، قدامه بن جعفر است که با نوشتن کتاب «نقدُ الشعر» خود باعث پیدایش بحث هایی درازدامن و پیچیده در حیطة فهم و تحلیل اثر ادبی شد. در واقع، با طرح این رویکرد، دو مسأله مهم در نقد و ادب مسلمین ...  بیشتر