ساختمان واژه‌‌عطف و تشخیص آن از گروه نحوی همپایه با تکیه بر چند متن ادبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

مقالۀ حاضر با رویکرد زبانی به متون ادب فارسی و با هدف بازشناسی کلمۀ مرکب عطفی از گروه همپایگی حرف عطف و بازنمایی ساختمانِ آن سامان یافته است. در روند تحقیق واژه­های دو سوی حرف «و» بررسی شد و کلماتی که به عنوان اجزای یک واحد واژگانی از نشانه­های مرکب به­ویژه از استقلال نحوی برخوردار بودند، همراه با نمونه­هایی گردآوری شد. سپس با بررسی ساختمان داده­ها، ساختار واژگانیِ مرکب عطفی، مرکب اتباعی و نام­آوای مرکب، زیرعنوان واژه‌عطف ترسیم شد و نمونه­هایی از دشوارترین شواهدی که در آن‌ها واژه‌­عطف، آوا و صورتی همسان با ساخت نحوی­اش داشت، ارائه شد تا نشان داده شود که از نشانه­های چندگانۀ مرکب، «استقلال نحوی» در شناسایی مرکب عطفی از گروه نحوی به­ویژه در صورت­های همسان، کاراتر است؛ واژه‌عطف در متن ادبی به­تمامی از قاعدۀ بازگشت­ناپذیری مرکب پیروی نمی­کند و نسبت به زبان معیار از تنوع ساختاری بیشتری بهره­مند است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات