جایگاه و نقش شریرانۀ گرگ در شاهنامۀ فردوسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 گروه زبان و ادبیات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

10.22054/ltr.2020.46123.2808

چکیده

در تحلیل متون حماسی به نقش آفرینی ویژۀ برخی حیوانات در پرورش حماسه برمی خوریم؛ این نقش آفرینی گاه مثبت و توتمیک است و گاه منفی و شریرانه. مانند گرگ که در برخی اساطیر و حماسه‌های جهان خویشکاری‌های مثبتی دارد، ولی در برخی دیگر چنین نیست. در شاهنامه نیز نقش آفرینی گرگ غالباً منفی است. در این مقاله با روش تحلیل متن کوشیدیم دلایل نگاه منفی فردوسی به گرگ را تحلیل کنیم. نتایج حاصل نشان می دهد که یک دلیل عمدۀ ارائۀ تصویری منفی و شریرانه از گرگ در شاهنامه، حضور اهریمنی گرگ در متون مذهبی ایران باستان است که کشتن آن را جزو اعمال مثبت و دارای پاداش برمی شمارند. دلیل دیگر این مسئله یکی گرفته‌شدن تورانیان با ترکان توسط فردوسی در شاهنامه است. لذا فردوسی هنگام سخن گفتن از تورانیان آنها را به گرگ تشبیه کرده و صفت‌های منفی این حیوان را برای توصیف آنان به‌کار برده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Position and Evil Role of the Wolf in Ferdowsi's Shahnameh

نویسندگان [English]

  • Faranak Jahangard 1
  • Rahman Naqizadeh Qermi 2
1 Assistant Professor of the Institute of Humanities and Cultural Studies
2 Institute of Humanities and Cultural Studies
چکیده [English]

In analysis of epic texts, we encounter the special role-playing of some animals in epic breeding; sometimes this role-playing is positive and totemic, and sometimes it is negative and evil. Just like the wolf that has a positive image by itself in some world myths and epics, and some others not so. In Shahnameh, the role-playing of the wolf often is negative. In this article we tried to analyze Ferdowsi's negative viewpoint about the wolf by the text analyzing method. The results show that the main reason of showing a negative and evil image of the wolf in Shahnameh is the devil presence of the wolf in religious texts of ancient Iran in which killing it was enumerated as positive and awarded actions. Another reason is the Turanians and Turks uniting by Ferdowsi in Shahnameh. Therefore, speaking about Turanians, Ferdowsi resembles them the wolf, and uses the negative characteristics of this animal to describe them.

کلیدواژه‌ها [English]

  • the wolf
  • Ferdowsi'sShahname
  • myth
  • Epic