نوآوری‌های مولانا در سه قالب شعری غزل، رباعی و قطعه

حامد شکوفگی؛ مهدی محبتی؛ قربان ولیئی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 خرداد 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.56982.3233

چکیده
  چکیده: بررسی قصه‌‌گویی مولانا در قالب مثنوی، تحقیق دربارة روایت‌های او در قالب‌های دیگر شعر را مورد غفلت قرار داده‌است. در این مقاله با روشی توصیفی- تحلیلی ظرفیت‌های قصه‌گویی مولانا در قالب‌های شعری غزل، رباعی و قطعه را بررسی کردیم و دریافتیم اگرچه شاعران فارسی‌زبان در زمینه صورت شعر، بیشترین محدودیت‌ها را داشته‌اند، اما شاعر ...  بیشتر

بررسی کارکرد زبان و جنسیت در دیوان جهان ملک خاتون شیرازی بر مبنای نظریة DSL

عباسعلی وفایی؛ فریده خواجه پور

دوره 22، شماره 76 ، شهریور 1397، ، صفحه 164-143

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.8836

چکیده
  یکی از نظریه‌های نوین درباره زبان‌شناسی و جنسیت، تئوری DSL از دکتر رابین لیکاف، زبان‌شناس برجسته آمریکایی است. وی به‌اختصار معتقد است که سبک گفتار زنان و مردان، حتّی در پوشیده‌ترین حالات، کاملاً متمایز از هم است و بر مبنای تقسیم ساختار جنسیتی زبان به دوشاخه فکری و زبانی ‌تشخیص داده می‌شود. نگارندگان مقاله حاضر از این نظریه برای ...  بیشتر

غزلیّات میرزا غالب دهلوی فراسوی مرزها

ندا علیزاده کاشانی

دوره 20، شماره 68 ، شهریور 1395، ، صفحه 143-165

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2016.4848

چکیده
  غزل از مهم‌ترین قالب‌های شعر کلاسیک فارسی است که از اواخر قرن بیستم به ژانری ادبی در ادبیّات امریکای شمالی تبدیل شده است. اکنون بسیاری از شاعران در امریکای شمالی و کانادا به این فرم ادبی شعر می‌سرایند. پژوهش حاضر درصدد است نشان دهد چرا و چگونه غزل به امریکای شمالی راه یافت و چه عواملی موجب گسترش آن در این سرزمین شدند. به این منظور، ...  بیشتر

اندیشه‌های ملامتی و فتیانی سعدی در غزلیّات

احمد رضا کیخای فرزانه؛ علی وفایی

دوره 18، شماره 59 ، خرداد 1393، ، صفحه 123-147

چکیده
  هدف این مقاله تبیین اندیشه‌های ملامتی و جوانمردانة سعدی و بازتاب این اندیشه‌ها در غزلیّات اوست. بر این مبنا، کوشش نگارنده بر این بوده است تا به این پرسش اصلی پاسخ دهد که «آیا سعدی اساساً اهل ملامت و فتوّت بوده است یا خیر؟» و پس از این مقدّمه با بررسی غزلیّات وی به این نتیجه می‌توان رسید که وی با توجّه به فرضیّات مطرح شده، از سقّایان ...  بیشتر

نقد و بررسی مدیحه‌سرایی حافظ

تیمور مالمیر

دوره 16، شماره 51 ، خرداد 1391، ، صفحه 9-32

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2012.6569

چکیده
  اشعار مدحی یکی از موارد محل نزاع در غزلیات حافظ است. برخی محققان، مدیحه‌گویی این شاعر را منکر شده‌ و ابیات مدحی را افزوده‌ی کاتبان شمرده‌اند. برخی نیز برای حفظ قداست شاعر، ‌ابیات و غزل‌های مدحی وی را تأویل و توجیه کرده‌اند. بررسی دیدگاه‌های محققان و تطبیق آن با غزلیات حافظ، نشان می‌دهد سبب اصلی دیدگاه انکاری یا تأویلی به غزل‌های ...  بیشتر

بررسی و تحلیل «فرآیند تفرد» در غزلیات سنایی

محبوبه مباشری

دوره 15، شماره 49 ، آذر 1390، ، صفحه 73-90

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2011.6558

چکیده
  «فرایند تفرد»، عاملی روانی است که رشد ذهنی و انکشاف درونی و ناخودآگاهانه‌ی بشر را در طول حیات او به تصویر می‌کشد و حتی هنگام رسیدن فرد به نقطه‌ی کمال و باروری، بر نحوه ی اتخاذ تصمیمات ارادی او تأثیر می گذارد. این فرآیند روانکاوانه به‌عنوان محور مرکزی شخصیت فردی، راهنمای درونی و حتی مرشد ناخودآگاه ذهن محسوب می‌شود و با گذر زمان، ...  بیشتر

تأملی در ساختار معنایی غزل حافظ

عسگر صلاحی

دوره 12، شماره 36 ، شهریور 1387، ، صفحه 33-56

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2008.6454

چکیده
  یکی از ویژگی‌های سبکی غزل حافظ پوشیده بودن پیوند معنایی ابیات، به عنوان واحدهای معنایی سازندة ساختار معنایی غزل، با یکدیگر است که موجب می‌شود ساختار معنایی در یک غزل او در ظاهر و در نگاه های نخستین گسسته احساس شود تا جایی که بعضی پژوهندگان این گسستی و شکاف میان مضامین ابیات در یک غزل را ویژگی خاص غزل حافظ می‌دانند و چنین می‌پندارند ...  بیشتر

بررسی ساختار روایی در غزل فارسی

مریم حیدری

دوره 11، شماره 31 ، خرداد 1386، ، صفحه 24-38

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2007.6390

چکیده
  شعر، فقط وسیله ابراز تخیل و احساسات شخصی محسوب نمی شود؛ بلکه این قابلیت را دارد که وظایف گوناگونی برعهده بگیرد. از جمله این وظایف، روایت کردن داستان است. غزل، در شکل سنتی خود، فرزند قصیده است؛ اما به مرور از قصیده جدا شده و ساختار ویژه خود را یافته است. غزل سنتی، به لحاظ صورت، گسسته نماست؛ یعنی پیوند مستحکمی میان ابیات ندارد؛ اما غزل ...  بیشتر