متن پژوهی ادبی

متن پژوهی ادبی

شگردهای طنزآفرینی در کتاب «چنین کنند بزرگان» بر اساس نظریۀ عمومی طنز کلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشکدۀ هنرهای عالی و کارآفرینی، دانشگاه هنر، اصفهان، ایران.
10.22054/ltr.2026.88377.4069
چکیده
در این مقاله، شگردهای طنزآفرینی «نجف دریابندری» در کتاب «چنین کنند بزرگان» بررسی و تحلیل شده است. کتابی که در قالب نثر و روایت تاریخی، برخی از چهره‌های مطرح تاریخ را معرفی و زندگانی و رفتار آنها را با نوع نگاه و زبان طنز، نقد کرده است. موارد طنز استخراجی از کتاب بر اساس «نظریۀ عمومی طنز کلامی» که شامل شش منابع دانش (تقابل انگاره، مکانیسم منطقی، هدف، موقعیت، شیوۀ روایت و زبان) است، بررسی شده است؛ در این پژوهش سه مورد (تقابل انگاره، مکانیسم منطقی و هدف) از این شش منبع مبنای تحقیق قرار گرفته است. پرسش اصلی این است که دریابندری، طبق نظریۀ مذکور از چه شگردهایی برای خلق طنز استفاده کرده است؟ نتایج نشان می‌دهد که از 74 مورد طنز استخراجی، به جز سه مورد که هدف مشخصی ندارند، تمام موارد دارای پنج منبع دیگر هستند. از میان دوازده مکانیسم منطقی به کار گرفته شده، فراطنز، استنباط نتایج و هم‌اتفاقی بیشترین بسامد را دارند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که نظریۀ عمومی طنز کلامی، چهارچوب مناسبی برای بررسی و تحلیل شگردهای طنزآفرینی در متون فارسی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Humorous Techniques in the Book "Chenin Konand Bozorgan" Based on the General Theory of Verbal Humor

نویسنده English

reza ehsanpour
PhD Student of Art Research, Faculty of Fine Arts and Entrepreneurship, Isfahan Art University, Isfahan, Iran.
چکیده English

This article analyzes and examines the humor techniques employed by "Najaf Daryabandari" in his book, "Chenin Konand Bozorgan". Written in a narrative prose style, the book introduces notable historical figures and critiques their lives and behaviors through a humorous lens. The humor found in the book was analyzed using the General Theory of Verbal Humor, which consists of six knowledge resources: Script Opposition, Logical Mechanism, Target, Situation, Narrative Strategy, and Language. This research focused on three of these resources: Script Opposition, Logical Mechanism, and Target. The main question was: based on this theory, what techniques did Daryabandari use to create humor? The findings show that out of 74 instances of humor, all but three lacked a specific target. Additionally, the analysis of the twelve logical mechanisms used revealed that Meta-Humor, Misleading Interpretation, and Concurrence were the most frequently employed. The findings of this study indicate that the General Theory of Verbal Humor (GTVH) is a suitable framework for examining and analyzing the techniques of creating humor in Persian texts.

کلیدواژه‌ها English

Humor
General Theory of Verbal Humor (GTVH)
Chenin Konand Bozorgan
Najaf Daryabandari
Attardo
Will Cuppy

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 07 مهر 1405