نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی فارغ التحصیل

2 دانشیار دانشکدۀ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

اهمّیّتِ پیوندِ عناصر زبانی با عناصر ادبی و روایی در بررسی متون مختلف، بیش از هر زمان دیگر مورد توجّه منتقدان ادبی و همین‌طور زبان‌شناسان است. در مقالۀ حاضر تلاش شده تا به کمک سطوح مختلف زاویۀ دید روایی و یکان‌های معنایی تشکیل دهندۀ آن‌ها، چگونگی شکل‌گیری گفتمان ایدئولوژیک در «ارداویراف‌نامه» به عنوان یک اثر کهن و الهیاتی از ایران باستان، با ظرفیّت‌های ادبی و زبانیِ متعدّد، مورد بررسی قرار گیرد. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ این پرسش است که این اثر چگونه به کمک سه سطح متفاوت زاویۀ دید (مکانی، روان‌شناختی و ایدئولوژیک)، گفتمان ایدئولوژیک خود را به عنوان گفتمان غالب، که نشان‌دهندۀ مجموعه‌ای از ارزش‌ها و باورهای درون متن است، با خواننده مطرح می‌کند و شکل می‌دهد. برای بررسی پاسخِ این پرسش ضمن توجّه به حروف‌نویسی و آوانویسی این متن، ترجمۀ ژاله آموزگار از متن فرانسوی فیلیپ ژینو مدّ نظر بوده است. هستۀ اصلی چهارچوب نظری مقالۀ حاضر را آرای راجر فاولر به عنوان یک زبان‌شناسِ شناخته شده در عرصۀ نقد ادبی شکل داده و در کنار نظرات وی از بحث‌های هالیدی، آسپنسکی و ژنت برای گسترش تحلیل‌های بخش نظری استفاده شده است. یافته‌های پژوهش حاضر، که به روش توصیفی-تحلیلی و با بررسی مستقیم یک نمونۀ مطالعاتی انجام شده است، نشان می‌دهد که هرچند «ارداویراف‌نامه» به عنوان یک متن الهیاتیِ باستانی دارای نویسندۀ مشخّصی نیست و به قصد ادبیّت نیز خلق نشده، امّا به سبب وجودِ عناصر روایی و زبانی مختلف، از ابتدای داستان تا پایان آن در حال شکل دادن گفتمان غالبِ خود است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The function of Narrative Point of View and Semes in the Formation of Ideological Discourse of Ancient Theological Texts in Iran Based on Roger Fowler’s Literary Theories

نویسندگان [English]

  • Alborz Taheri 1
  • Mohammad Jafar Yousefian Kenari 2

1 Graduate Student

2 Associate Professor at the Faculty of Art. Tarbiat Modares University. Tehran. Iran

چکیده [English]

The importance of the relation between linguistic elements with literary and narrative elements in the study of various texts is more than ever considered by literary critics as well as linguists. This paper aimed to investigate how the ideological discourse was formed in “The Book of Arda Viraf” as an ancient and theological work dating from ancient Iran, featuring levels of narrative point of view and semes. The current study seeks to answer how the book has formed its ideological discourse as the dominant discourse representing a set of values and beliefs to the readers by using three different levels of point of view (spatial, psychological, and ideological). Jaleh Amouzgar’s translation of the French text written by Philippe Gignoux was selected to answer this question while considering the text transliteration. The main core of the theoretical foundation of the present paper is Roger Fowler’s views as a well-known linguist in literary criticism, and the views of Halliday, Uspensky, and Genette were also used to expand analyses in the theoretical section. The findings of the present study, obtained through the descriptive-analytical method and direct examination of a study sample, indicated that despite the anonymity of the book’s author and its non-literary nature as an ancient theological text, the book developed its dominant discourse from the beginning of the story due to the use of different narrative and linguistic elements.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Narrative point of view
  • ideological discourse
  • Book of Arda Viraf
  • Roger Fowler