نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته زبان و ادبیات فارسی

2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

ادبیات فارسی خارج از فضای دانشگاه، در میان افراد، اندیشه‌ها و جریانات مختلف سیاسی و اجتماعی معاصر حضوری قاطع داشته‌است. مطالعه ادبیات در این ساحت بیش از هرچیز به معنای تبیین نقش و عملکرد آن در فراز و فرودهای تاریخی است. با توجه به این مسأله، در مقاله حاضر شعر و اندیشه مولانا جلال‌الدین محمد بلخی در آثار شهید مطهری به عنوان یکی از برجسته‌ترین و تأثیرگذارترین شخصیت‌های معاصر، ردیابی شده است. آثاری که مورد تحلیل محتوایی قرار گرفته‌اند بیشتر آثاری هستند که در نگاه نخست پیوند و ارتباط متعارف و شناخته‌شده‌ای با ادبیات فارسی برقرار نمی‌کنند؛ اما تعمّق و تأمل در این آثار نشان‌دهنده حضور چشمگیر و مؤثر ادبیات و مشخصاً اندیشه و شعر مولانا است که البته سویه تبیینی این گونه کاربرد بر سویه استدلالی آن غلبه دارد. نتایج همچنین نشان می‌دهد، شهیدمطهری با استعمال برخی از حکایت‌های مثنوی و کاربست ساختار شعری مثنوی، به تقویت و تصدیق برخی از دیدگاه‌‌ها و از طرفی تضعیف پاره‌ای ازگفتمان‌های رقیب نایل شده است. از این منظر ضمن بازسازی نظرات استاد مطهری درباره مولانا، جایگاه شعر و اندیشه این شاعر و عارف برجسته در منظومه فکری شهیدمطهری و متعاقباً جایگاه، ارزش و عملکرد ویژه آن در یکی از مهمترین جریانات سیاسی-اجتماعی معاصر مشخص می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Analyzing the Status and Performance of Molana’s Views and Poems in Morteza Motahari’s Works

نویسندگان [English]

  • jafar fasaei 1
  • Najmeh Dorri 2

1 .

2 Associate Professor of Persian Language and Literature, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Outside the boundaries of academic atmosphere, Persian literature has stood the test of time in contemporary thoughts, social and political movements, and among people as well. In fact, literary studies in this setting denotes understanding the role and performance of literature in historical vicissitudes. Accordingly, thoughts and poems of Molana Jalal al Din Moahammad Balkhi in Morteza Motahari’s works are tracked and analyzed. The works that corresponded to content analysis are actually pieces that do not connote a common link with literature at first sight. However, in-depth analysis shows the significance of literature, specifically thoughts and poems of Molana. Meanwhile, the results show that Shahid Motahari has reinforced some of his views by basing them on Masnavi’s pieces and structural aspects of these poems and, in the light of such works he has weakened the discourse of his counterparts. Hence, by rebuilding Motahari’s opinion on Molana, the status of thoughts and poems by this iconic figure in Persian literature in Motahari’s point of view, and consequently the unique value and performance of this view in one of the most important sociopolitical movements of the contemporary era has been discussed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "
  • Motahari"
  • ,"
  • Persian Literature"
  • Masnavi"
  • , "
  • Mysticism"