واکاوی شخصیت ابرپهلوانان در شاهنامه فردوسی ( براساس متضادهای معنایی در ساختارهای نظام تخیل ژیلبر دوران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان

2 استاد زبان و ادبیات فارسی، گروه ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

10.22054/ltr.2021.50113.2960

چکیده

در شاهنامه شخصیت‌هایی وجود دارند که از بافت‌ انسانی روایت جدا می‌شوند و در مرتبه‌‌‌ای فراتر قرار می‌گیرند، ویژگی و خویشکاری‌های مشترک؛ آن‌ها را به یکدیگر و به بدنه ‌روایت پیوند می‌دهد. در این باره درک مفهوم «خود» و «دیگری» سبب کشاکش برای تصاحب «شئ ارزشی» می‌شود که مفهوم دشمن و ابرپهلوان در بستر آن شکل می‌گیرد.
در این پژوهش، از ساختارهایِ نظامِ تخیلِ ژیلبر دوران، برای تشخیص ابرپهلوانان شاهنامه استفاده ‌شده‌است. اساس ِساختارِ تخیلِ دوران، دوتایی‌های ‌بنیادین، قطب‌های ‌مخالف و جفت‌های ‌متضاد‌ معنایی‌ است و معنا از رابطه‌ تقابلی این جفت‌های ‌متضاد به وجود می‌آید. تمایزها‌، دلالت‌های معنایی را به وجود می‌آورد و قطب‌ها به وسیله ‌مخالف خود تعریف می‌شود. با توجه به این ‌نظام، قطب مخالف و جفت متضاد معنایی؛ دیوان در یک پیکره؛ ضحاک و افراسیاب (که از ولیعهدی در زمان نوذر تا کشته شدن، نمایندگی سپاه توران را در مقابل ایران بر عهده دارد) هستند که در واقع؛ دشمنان ‌ایرانیان محسوب می‌شوند و فریدون، رستم و کیخسرو که نقش و وظیفه اصلی در رویارویی و شکست دادن قطب مخالف را برعهده دارند، ابرپهلوان به شمار می‌آیند. همه دشمنان ایران با توجه به ویژگی‌هایشان، در اصل؛ صورت نمادین خشکسالی و بی باری هستند و ابرپهلوانان شخصیت‌هایی خورشیدی هستند که باید با پیروز شدن؛ باران و باروری را به ایران بازگردانند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Character analysis of superheroes in Ferdowsi's Shahnameh (Based on semantic antagonisms in the structures of the Gilbert imagination system)

نویسندگان [English]

  • elham saadat 1
  • Eshagh Toghiani 2
1 Department of Persian Language and Literature, University of Isfahan
2 Professor of department of Persian language and literature, faculty of literature and humanities, university of Isfahan,Isfahan, Iran.
چکیده [English]

In Shahnameh there are characters that separate from the human context of the narrative and go to a higher level, sharing their common attributes and relationships, linking them to each other and to the body of the narrative. Understanding the concept of 'self' and 'other' gives rise to the struggle for the acquisition of the 'value object' in which the concept of the enemy and the superhero is formed.
In this study, the structures of the imaginary system of Gilbert era were used to identify superheroes of Shahnameh. The basis of the structure of the imagination of the times is the fundamental binaries, poles of opposites, and semantic opposing pairs, and the meaning arises from the reciprocal relationship of these opposing pairs. Differences give rise to semantic implications, and poles are defined by their opposite. Given this system, the opposite pole and the semantic antagonistic pair of Divan in one body are Zahak and Afrasiab (who represents the Turan Corps against Iran from the time of the Crown Prince to the assassination) who are, in fact, the enemies of the Iranians. They are considered to be superheroes, Fereidun, Rostam, and Kaykhosrow, who play a central role in confronting and defeating the opposition. All of Iran's enemies, according to their characteristics, are essentially symbolic of drought and helplessness, and the superheroes are solar characters who must return to Iran with victory and rain.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Epic
  • Shahnameh
  • hero (hero)
  • anti-hero
  • Gilbret Durad