نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 - ابراهیم یوسفی، دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بیرجند، تلفن: 09384716977 ایمیل: E.yo3efi@Gmail.com

2 عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند

3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بیرجند

چکیده

چکیده
هدف از این مقاله، بررسی سبک‌شناسانۀ حروف اضافه در قصاید خاقانی است. حروف اضافه با توسع معنایی گسترده‌ای که دارند به عنوان یکی از سازه‌های تاثیرگذار زبان، نقش تعیین کننده‌ای در هویت بخشیدن به سایر عناصر زبانی از جمله اسم‌ها، فعل‌ها، صفت‌ها و قیدها دارند.
پرداختن به معانی گوناگون حروف اضافه در ساخت‌های مختلف که نوعی ساختارشکنی نحوی و ویژگی سبکی به شمار می‌رود نیز از اهداف این پژوهش است. بدین منظور با مطالعۀ قصاید خاقانی، مواردی که از حیث نوع کاربرد دارای اهمیت و سازگار با موضوع بحث ما بود استخراج شد و بر اساس لایۀ نحوی سبک‌شناسی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که: خاقانی برای حروف اضافه نیز همچون سایر عناصر زبان اهمیت خاصی قایل است و تنوع معنایی آن‌ها را پیوسته مد نظر دارد؛ کاربرد حروف را از حوزۀ دستور زبان تا حوزۀ بلاغت و بدیع ارتقا داده است و آن‌ها را از عناصری تقریبا خنثی به سازه‌هایی کلیدی و بی جایگزین تبدیل کرده‌است؛ همچنین در استفاده از حروف اضافه، آزادی عمل خاص و منحصر به فردی دارد و نهایتا نمونه‌های نادری از کاربرد حروف اضافه در دیوان خاقانی وجود دارد که امروزه تنها در گویش مناطق خاصی از ایران دیده می‌شود و در زبان معیار نشانی از آن‌ها نیست.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Stylistics Analyzing of Prepositions and their Meanings in Khaqani’s Qasidas

نویسندگان [English]

  • ebrahim yousofi 1
  • mohammad behnamfar 2
  • Seyed Mahdi Rahimi 3

1 Ebrahim Yousefi: PHD candidate of of Persian Language and Literature, University of Birjand

2 Professor of Persian Language and Literature, University of Birjand

3 Associate Professor of Persian Language and Literature, University of Birjand

چکیده [English]

Stylistics Analyzing of Prepositions and their Meanings in Khaqani’s Qasidas
Abstract
The aim of the present study is the stylistic investigation of prepositions in Khaqani’s qasidas. Prepositions with their vast semantic range are among the influencing language constructs that give identity to other language elements including nouns, verbs, adjectives and adverbs.
To deal with different meanings of prepositions in different constructs that is a kind of stylistic deconstruction and a stylistic feature are among the aims of the present study. To do so, the Khaqani’s qasidas were studied and the items that were considered as important and compatible in terms of usage and relevance to the topic under study were extracted and investigated according to layer stylistics. The results of the research indicate that Khaqani placed equal importance on prepositions compared to other language elements and took into account their vast semantic range. He also promoted their use from grammar level to rhetoric and transformed them from almost neutral elements to key and non-substitutable elements. Khaqani has also especial and unique liberty to use prepositions. Finally, there are rare ussages of prepositions in Khaqani’s Divan that are utilized in especial dialects of Iran, and are not found in Standard language anymore.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Khaqani’s qasidas
  • Prepositions
  • Syntactic