نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد

2 دانشگاه آزاد اسلامی یزد، عضو هیأت علمی

چکیده

«استفهام انکاری» با معانی متنوّع هنری، از مباحث مهمّ و پربسامد بلاغت به‌شمار می‌رود که به علّت اهمّیّت موضوع مورد توجّه دستورنویسان نیز بوده است. مولانا با نگرش به شیوه ی بیان در قرآن کریم، معانی عرفانی را از طریق انشاء به خواننده منتقل می کند. شالوده‌ی منظومه‌ی تعلیمی مثنوی معنوی، ارشاد مخاطب به وحدانیّت حقّ و انکار ماسوی‌الله است. نقش کارکردهای بلاغی استفهام، به‌ویژه انکار، در این بهره‌وری چشمگیر است. در این مقاله، مبحث بلاغی انکار با معانی هنری آن؛ شامل: نفی ابد، استبعاد، تعظیم، تحقیر، تعجیز، استغنا، یاًس، استهزاء، استمداد، تحسّر و... مورد بررسی قرار گرفته است و به اهمّیّت کاربرد ادات استفهام، جهت خلق این انگیزه‌ی زیباشناختی و تفاوت بارز استفهام «انکاری» و «تقریری» می‌پردازد. بهترین شیوه درک معانی بلاغی، تدبّر در پرسش‌های قرآنی، کلام محاوره و آثار نویسندگان صاحب سبک است. متأسّفانه، اکثر منابع علوم بلاغی در این موضوع مهمّ، شرح مبسوط و جامعی ندارند. ۵/۵۹ درصد از پرسش‌های بلاغی در دفتر دوم مثنوی استفهام انکاری است، که ۴/۶۶ درصد از آن‌ها مفید کارکرد هنری «نفی ابد» می‌باشد. این بسامد بالا، به دیدگاه متعالی مولانا در نفی نفسانیّات معطوف می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Eloquent Functions of Rhetorical Question and Confessional Question in the Second Book of Masnavi-ye-Manvi

نویسندگان [English]

  • Ziba Mosadegh Mehrjardi 1
  • Hadi Heydarinia 2
  • Azizallah Tavakoli kafiabad 2

1 Islamic Azad University of Yazd Branch

2 Islamic Azad University of Yazd, Faculty Member

چکیده [English]

Abstract
"Rhetorical question" with a variety of artistic meanings is one of the important and high frequency topics in eloquence which is also due to the importance of the subject had been noticed by grammar prescribers. Rumi has made considerable use of compositional sentences to convey mystical meanings through attitude to quranic guidance method along with other eloquent methods. The foundation of the didactic poem of masnavi-ye-manavi is to guide audience to the unity of truth and denial of everything except Allah. The role of the eloquent functions of question is to deny this prominent productivity. In this article, the eloquent topic of rhetoric with its artistic meanings including, eternal negation, improbability, respect, humiliation, inability, wealth, despair, ridicule, assistance, regret, etc is examined and the importance of using interrogative to create this aesthetic motivation and the obvious difference between "rhetorical" and "confessional" question has been expressed. The results of the research show that most of the eloquent questions in the second book of masnavi-ye-manavi are about(61/9 percent) the kind of rhetorical question that (47percent) of them are useful for the artistic function of " eternal negation". This high frequency focuses on Rumi's transcendent view in the negation of souls. Also in this book, "confessional question" includes 8/5 percent of the secondary questions that with interrogative "whether" and "unless" and most of the time without question word, is written.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Composition
  • secondary meanings
  • Rhetorical question
  • Confessional question
  • Masnavi - ye - Manavi