نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه گیلان

2 عضو هیات علمی دانشگاه گیلان

چکیده

زبان امری اجتماعی است، صراحت و دقت آن در بیان معانی، مورد احتیاج جامعه است. حروف اگرچه به تنهایی معنای مقنعی ندارند ولی جزئی محدود و مشخص از این کل محسوب می‌شود که هر یک از آنها مفهوم و رابطۀ دستوری خاصی را بیان می‌کند، اگر قواعد دستوری متون فارسی از جمله نفثه‌المصدور که از شاهکارهای نثر ماست، جداگانه استخراج شود، فواید بسیار دربر خواهد داشت چرا که این امر منجر به تدوین دستور تاریخی فارسی خواهد شد. علاوه‌براین خصوصیات سبکی و دستوری این اثر روشن خواهد گردید. استخراج همۀ قواعد دستوری نفثه‌المصدور اگرچه لازم و مفید است اما آسان نیست، بلکه مستلزم سالها تحقیق دقیق دستوری و زبان‌شناسی است. در نفثه‌المصدور حروف کارکردهای متفاوتی دارند، دسته‌ای از آنها فقط حرف اضافه‌اند، گروهی دیگر حرف ربط‌اند، تعدادی هم در کاربردهای گوناگون به عنوان حرف اضافه و ربط، صفت، قید و پیشوند فعل به‌کار می‌روند که با توجه به بافت و معنای جمله، کاربرد آنها مشخص می‌شود. در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، ابتدا گونه‌های مختلف این حروف معرفی می‌شود، سپس مورد ارزیابی قرار می‌گیرد، چراکه برخی از حروف اضافه‌ها در برخی موارد دارای معانی چندگانه‌اندازجمله«از»، «به»،«تا»....لذا تعیین دقیق معنی آنها به تحلیل معنایی بیشتری نیازمند است؛ بنابراین انجام این کار ضمن نشان دادن جنبه‌های هنری این اثر، برخی مشکلات در فهم آن را برطرف خواهد کرد.لازم به ذکر است که در این جستار فقط تکیه بر کاربرد حروف اضافه و ربط می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

معانی و کاربرد حروف اضافه و ربط در نفثه‌المصدور

نویسندگان [English]

  • nahideh zarei 1
  • mohammad khazaneh 2

1 universite of guilan

2 university of guilan

چکیده [English]

زبان امری اجتماعی است، صراحت و دقت آن در بیان معانی، مورد احتیاج جامعه است. حروف اگرچه به تنهایی معنای مقنعی ندارند ولی جزئی محدود و مشخص از این کل محسوب می‌شود که هر یک از آنها مفهوم و رابطۀ دستوری خاصی را بیان می‌کند، اگر قواعد دستوری متون فارسی از جمله نفثه‌المصدور که از شاهکارهای نثر ماست، جداگانه استخراج شود، فواید بسیار دربر خواهد داشت چرا که این امر منجر به تدوین دستور تاریخی فارسی خواهد شد. علاوه‌براین خصوصیات سبکی و دستوری این اثر روشن خواهد گردید. استخراج همۀ قواعد دستوری نفثه‌المصدور اگرچه لازم و مفید است اما آسان نیست، بلکه مستلزم سالها تحقیق دقیق دستوری و زبان‌شناسی است. در نفثه‌المصدور حروف کارکردهای متفاوتی دارند، دسته‌ای از آنها فقط حرف اضافه‌اند، گروهی دیگر حرف ربط‌اند، تعدادی هم در کاربردهای گوناگون به عنوان حرف اضافه و ربط، صفت، قید و پیشوند فعل به‌کار می‌روند که با توجه به بافت و معنای جمله، کاربرد آنها مشخص می‌شود. در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی، ابتدا گونه‌های مختلف این حروف معرفی می‌شود، سپس مورد ارزیابی قرار می‌گیرد، چراکه برخی از حروف اضافه‌ها در برخی موارد دارای معانی چندگانه‌اندازجمله«از»، «به»،«تا»....لذا تعیین دقیق معنی آنها به تحلیل معنایی بیشتری نیازمند است؛ بنابراین انجام این کار ضمن نشان دادن جنبه‌های هنری این اثر، برخی مشکلات در فهم آن را برطرف خواهد کرد.لازم به ذکر است که در این جستار فقط تکیه بر کاربرد حروف اضافه و ربط می‌باشد.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "نفثه‌المصدور"
  • "دستور"
  • "حروف"
  • "اضافه"
  • "ربط "