واقعه و مقبل اصفهانی

سیّد علی‌اصغر  میرباقری‌فرد؛ احمد آصف

دوره 18، شماره 62 ، اسفند 1393، ، صفحه 41-57

چکیده
  دورۀ ادبی‌ را که همزمان با روزگار صفوی در ایران رواج داشت، عدّه‌ای دورة انحطاط ادبی می‌دانند و گروهی برخلاف آنان معتقدند این دوره از دوره‌های پویا و پُررونق ادب فارسی است که علاوه بر تداوم سنّت‌های ادبی رایج در دوره‌های بعد، زمینۀ ظهور تجارب جدیدی فراهم آمد. در این مقاله، بی‌آنکه این دو دیدگاه ارزیابی شود، یکی از این تجربه‌های ...  بیشتر

خوانش پسااستعماری رمان جزیرۀ سرگردانی

سمیّه حاجتی؛ احمد رضی

دوره 20، شماره 68 ، شهریور 1395، ، صفحه 41-65

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2016.4844

چکیده
  مطالعات پسااستعماری یکی از شاخه‌های مهمّ نقد ادبی است که در پیوند با زمینه‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی آثار ادبی قرار دارد. این رویکرد انتقادی آن دسته از آثار ادبیّات را که به روایت از کشورهای استعمارگر، جوامع تحت سیطره و مسائل مختلف آنها چه در تقابل با یکدیگر و چه به صورت مجزّا پرداخته‌اند، در بر می‌گیرد و هدف عمدۀ آن، ارائۀ رهیافتی ...  بیشتر

تبارشناسی زن اثیری در بوف کور صادق هدایت بر پایة کشفیات «نقاره‌خانة ری»

کاووس حسن لی؛ سیامک نادری

دوره 22، شماره 75 ، خرداد 1397، ، صفحه 41-60

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.8542

چکیده
  شیوة نگارش و پرداخت شخصیت‌ها در رمان بوف کور به‌ گونه‌ای ا‌ست که این متن را همواره در میدان دیدگاه‌های گوناگون و رویکردهای مختلف قرار داده‌است. یکی از شخصیت‌های رازآمیز و بحث‌برانگیز این رمان، «زن اثیری» است. تاکنون نظرهای گوناگونی دربارة چیستی و کیستی این زنِ داستانی از سوی تفسیرگران و منتقدان بازگفته شده‌است. این مقاله ...  بیشتر

سلامان وابسال

سیدمحمد حسینی

دوره 8، شماره 19 ، خرداد 1383، ، صفحه 49-61

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2004.6260

چکیده
  داستان سلامان و ابسال یکی از انگشت شمار داستانهای کهن فرهنگهای روی زمین است. دراین داستان رازآمیز نماد گونه، به پندارها و آرمانهای کهن آدمی اشاره ها رفته و برای به انجام رسیدن آنها ، راهها یی نشان داده شده و یبشنهادهایی در میان آمده امت . پندار و پروردن چنین در فضایی بیرون از زهدان مادر که از این رهگذر بتوان به نژادی برتر و جدا از جنس ...  بیشتر

نگاهی به دلواپسی‌های وجودی در عزاداران بَیَل با رویکرد روان‌شناسی هستی‌گرا

معصومه محمودی

دوره 22، شماره 78 ، دی 1397، ، صفحه 54-31

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.18913.1747

چکیده
  در میان داستان‌نویسان ایرانی، غلامحسین ساعدی به عنوان نویسنده‌ای روان‌پزشک، توانسته‌است نمودهای اضطراب ناشی از دغدغه‌های وجودی را در شخصیت‌هایی رئالیستی و باورپذیر به تصویر بکشد. نویسندة مقاله کوشیده‌است نشان دهد برخلاف نظر برخی منتقدان که حضور بعضی از شخصیت‌ها و کنش آن‌ها را در آثار ساعدی، به‌ویژه در عزاداران بَیَل، نابجا ...  بیشتر

رمان جنگ در ایران از منظر حضور «دیگری» با تکیه بر آرای باختین

شکوفه آروین؛ ابوالقاسم دادور؛ مریم حسینی

دوره 23، شماره 79 ، فروردین 1398، ، صفحه 54-31

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2019.33598.2322

چکیده
  «دیگری» در زمرة دغدغه‌های اصلی باختین و آثار اوست. در این پژوهش، با هدف ارتقای کیفی آثار، ضمن واکاوی تلقی فلسفی باختین از دیگربودگی، به جستجوی حضور یا عدم حضور «دیگری» در رمان‌های جنگ پرداخته‌ایم و این آثار را به روش توصیفی‌ـ تحلیلی مطالعه کرده‌ایم. یافته‌ها نشان می‌دهد که رمان‌های جنگ را از این منظر می‌توان به سه ...  بیشتر

اُریژن متکلم بزرگ قرن سوم مسیحی

حسین کلباسی

دوره 1، شماره 1 ، خرداد 1376، ، صفحه 59-70

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1997.6626

چکیده
  بررسی دقیق و تحلیل شرایط فکری و اجتماعی قرون اولیه مسیحی، چیزی نیست که بتوان آن را با یک نگاه گذرا و بدون مطالعه و تحقیق همه جانبه به‌دست آورد. به‌راستی تقابل و رویارویی سنت فکری یونانیان با سنت مسیحی و تلقی آن دو از یکدیگر، یکی از مقاطع بسیار جذاب و مهم تاریخی است که یقیناً اثرات خود را در عرصه فکری – فرهنگی آن زمان و نیز ادوار بعدی ...  بیشتر

بررسی و تحلیل اهداف و ویژگی‌های پنج سفرنامة روحانی(گیل‌گمش، ارداویراف‌نامه، افسانة اِر افلاطون، سیرالعباد سنایی، کمدی الهی دانته)

نورالدین بازگیر؛ علی حیدری؛ محمد رضا حسنی جلیلیان؛ علی نوری خاتونبانی

دوره 22، شماره 76 ، شهریور 1397، ، صفحه 60-33

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.8832

چکیده
  از دیرباز مواجهة انسان با مرگ، حسّ کنجکاوی و ترس را در او برمی‌انگیخت. این پرسش که «سرنوشت انسان، پس از مرگ چه خواهد شد و به کجا خواهد رفت؟»، سؤال و دغدغة ذهنی نوع بشر بوده‌است. سفرنامه‌های تخیلی به جهان پس از مرگ، یکی از پاسخ‌های شایع به این احساس ترس و کنجکاوی هستند. در بسیاری از فرهنگ‌ها و ملل گوناگون، نمونه‌هایی از این‌گونه ...  بیشتر

تحلیل واژگان مرتبط با اجتماعیات در خمسة نظامی با رویکرد تحلیل انتقادی گفتمان فرکلاف

محمّد ایرانی؛ غلامرضا سالمیان؛ زهرا منصوری

دوره 23، شماره 80 ، شهریور 1398، ، صفحه 60-33

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.19825.1789

چکیده
  در گفتمان‌شناسی، دسته‌ای از واژگان را نشان‌دار می‌نامند که معانی فراتری از سطح قاموسی‌ دارند. دقت در گزینش چنین واژه‌هایی در شعر، راهی است به سوی واقعیاتی که در بستر تاریخ جریان داشته‌اند. مسئله در شعر نظامی، این مسئله گاه به طرزی ناپیدا در بطن واژه‌های نشان‌داری است که شاعر برگزیده‌است. در این جستار، به گونة توصیفی ـ تحلیلی ...  بیشتر

بحر اتشین شعر متنبی

علیرضا منوچهریان

دوره 10، شماره 29 ، آذر 1385، ، صفحه 96-109

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2006.6378

چکیده
  ابوالطیب متنبی یکی از بزرگترین شعرای تازیان است و شاید هم بزرگترین آنان است. یکی از ویژگیهای سبکی شعر متنبی، ساختارهای پارادوکسی است. در این مقاله نگارنده پس از تعریف و توضیح پارادوکس در مقدمه، سخنی درباره پیچیدگی شعر متنبی آو رده است، آنگاه به بررسی نمرنه هایی از ابیات حاوی پارادوکس در دیوان او پراخته است، ضمن آن که هر بیت ترجمه و ...  بیشتر

راه کمال در سخن خواجوی کرمانی

جلیل مسگرنژاد

دوره 1، شماره 4 ، شهریور 1377، ، صفحه 20-33

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1998.6165

چکیده
  درک و استخراج معانی و مفاهیم بلند از سخن عارفان سخنور کار ساده ای نیست. زیرا اگر به مثل معنی نهفته در سخن همچون بوی یوسف در پیرهن است و به قول حکیم سنایی: گرچه نقش سخن نه از سخن است بوی یوسف درون پیرهن است برای کشف مفاهیم نهفته در سخن هر سخنوری، و یا به عبارت دیگر برای روشن کردن و تقریر اندیشه های بلند صاحبان علم و معرفت که اغلب سخن در پرده ...  بیشتر

صلای بی‌ادبی

علی اصغر قهرمانی مقبل

دوره 5، شماره 13 ، آذر 1379، ، صفحه 22-36

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2000.6634

چکیده
  در این مقاله به نوعی ساختارشکنی و سنت گریزی در مثنوی معنوی پرداخته شده و نویسنده، آن را با سایر آثار بزرگ ادبیات فارسی مقایسه کرده است. این مقوله معطوف است به نحوه‌ی شروع مثنوی که برخلاف دیگر آثار ادبی فارسی به جای اینکه سخن با نام خداوند، نعت رسول اکرم و سایر بزرگان دین آغاز شود در شکوائیه معروف از زبان نی، نهفته‌های روح انسان از جانب ...  بیشتر

نگاهی به چگونگی پیدایش «سبک هندی» در شعر منظوم فارسی

کوروش صفوی

دوره 6، شماره 15 ، شهریور 1381، ، صفحه 26-41

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2002.6235

چکیده
  در چند سالل گذشته، در برخی از نوشته هایم (‌ 9 و 10) به این نکته اشاره کردم که طبقه بندی سبک های شعر و نظم فارسی برحسب مناطق جغرافیایی و طرح سبک هایی نظیر ترکستانی، خراسانی، عراقی و نیز هندی تا چه اندازه نارساست و از این طریق نمی توان به توجیهی برای چگونگی تحول و پیدایش سیک های ادبی دست یافت. شاید در این میان، یکی از عمده ترین مشکلات سبک شناسان، ...  بیشتر

آزمون های اینترنتی زبان

پوریا بقائی مقدم

دوره 8، شماره 20 ، شهریور 1383، ، صفحه 27-39

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2004.6274

چکیده
  توجه به آزمون های اینترنتی زبان در مجامع آزمون سازی دنیا رو به گسترش می باشد. چنانکه در کنفرانس های اخیر (TRC این موضوع عنوان بسیاری از مقالات و گزارش ها بوده" و در بسیاری از دانشگاه های دنیا .UCLA و هاوائی موضوع اصلی تحقیق محققان علم آموزش زبان و زبانشناسی کاربردی می باشد. هدف از این مقاله آشنا کردن دانشجویان و مدرسین ایرانی با این حرکت ...  بیشتر

نقدی کوتاه بر «دیوان عشق» صلاح صاوی

نادر نظام تهرانی

دوره 2، شماره 6 ، اسفند 1377، ، صفحه 31-35

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1999.6184

چکیده
  دیوان حافظ شیرزای همواره منبع الهام شاعران و غزل سرایان بزرگ ایرانی بوده و هست، ناقدان و شارحان اوقات طولانی از عمر خویش را صرف فهم و درک و بررسی موشکافانه این دیوان نموده اند، عظمت و بزرگی حافظ، و ظرافت و دقت معنایی شعرا باعث شده است که ترجمه غزل های وی کاری بسیار دشوار جلوه نماید، و کمتر کسی قادر باشد که معانی این غزل ها را آن گونه ...  بیشتر

ابیات عربی نامه های عین القضاه همدانی

سعید واعظ

دوره 10، شماره 27 ، خرداد 1385، ، صفحه 33-46

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2006.6361

چکیده
  نامه های همدانی مناسب حال و مقال مشحون از اشعار زیبا و لطیف عربی است. نگارنده این سطور در این مقاله با بضاعت مزجاه خود به ترجمه و تعیین منابع و مستندات اشعار عربی نامه های عین القضاه پرداخته است.  بیشتر

گرایش های ادب فارسی در عصر قاجار

محمود عبادیان

دوره 4، شماره 7.8 ، شهریور 1378، ، صفحه 35-46

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1999.6194

چکیده
  ادبیات فارسی در دوران حکومت صد و بیست و پنج ساله قاجار یکی از بزرگترین تغییرات تاریخ خود را در برهه زمانی چند دهه ساله از سر گذراند. فعالیت ادبی در این دوران با (بازگشت) به سنت ها و شکلهای ادب کلاسیک فارسی آغاز شد. دیر نپایید که نارسایی های این سبک در انجام رسالتی که برای تحقق آن پیش گرفته شده بود آشکار گردید. این رسالت عبارت از تکلیفی ...  بیشتر

گفتاو درونی به عنوان تمرین ذهنی مطالعه زبان اموزان انگلیسی به عوان زبان خارجی

پرویز مفتون؛ اکرم بهرامی

دوره 6، شماره 16 ، اسفند 1381، ، صفحه 36-56

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2003.6331

چکیده
  هدف این تحقیق بررسی میزان استفاده از گفتار درونی به عنوان تمرین ذهنی توسط زبان آموزان انگلیسی به عنوان زبان خارجی با سطوح مختلف بسندگی زبان می باشد . بعلاوه برخی ازخصوصیات و عملکردهای گفتار درونی آزمودنیها نیز در این مطالعه مورد بررسی قرارگرفته است . بدین منظور ، یکصد و هفتاد و چهار دانشجوی دختر ایرانی در این مطالعه شرکت کردند . یکصد ...  بیشتر

ترجمه جمله های پایه و پیرو در زبان عربی

رضا ناظمیان

دوره 5، شماره 12 ، شهریور 1379، ، صفحه 37-45

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2000.6229

چکیده
  در جمله های بلند و طولانی زبان مبدأ، تشخیص جمله پایه از پیرو و پیوند آنها با حرف ربط مناسب در زبان مقصد، کلید درک مفهوم جمله و ترجمه دقیق آن است. گاه رعایت نکردن توالی جمله ها در عبارت هایی که نیاز به مکمل دارند، برای روانی نثر، ضروری به نظر می رسد. زیرا نثر ترجمه باید با معیارهای زبان مقصد، تطابق و همخوانی داشته باشد. از سویی دیگر، مترجم ...  بیشتر

نگاهی به فرایند جایگزینی معنایی در زبان فارسی

ریتا پایدار

دوره 7، شماره 18 ، اسفند 1382، ، صفحه 38-61

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2004.6256

چکیده
  در این مقاله سعی بر آن است تا به مسعله ی فرایند جایگزینی معنایی ٠ در واژگان زبان فارسی پرداخته شود. جایگزینی معنایی ، یکی از پربسامدترین فرایندهای معنایی اصت که بر روی محور همنشینی و تحت تاثیر بافت های درون زبانی و برون زبانی عمل می کند . بررسی چگونگی تعیین معنی واحدهای واژگانی بر روی محور همنشینی پس از اعمال حذف در محدوده ی بافت زبانی ...  بیشتر

نظریه جهان مثالی و ادبیات تمثیلی با نگاه تطبیقی به اندیشه های زرتشت، افلاطون، مولانا و یونگ

فرزاد قائمی

دوره 11، شماره 31 ، خرداد 1386، ، صفحه 39-61

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2007.6391

چکیده
  اعتقاد به وجود جهانی مثالی که پیش از خلق دنیای مادی موجود بوده است، اگر چه بیشتر به افلاطون و نظریه عالم مثلی او منسوب می شود، ریشه در اندیشه های زرتشت و اعتقاد به جهان فروشی دارد. این باور در اندیشه فلاسفه و عرفای اسلامی نیز رسوخ کرده، از آن به "اعیان ثابته"، "عالم مثل معلقه" و... تعبیر شده است. چنین تفسیری از وجود دو گانه (جهان "مثالی و ...  بیشتر

کاظم تینا لارنس استرن ایرانی (نگاهی به پسامدرنیسم در آثار کاظم تینا)

منصوره تدینی

دوره 13، شماره 40 ، شهریور 1388، ، صفحه 39-62

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6485

چکیده
  کاظم تینا از اولین متفاوت نویسان ایرانی است که آثار اولیة او در دهة 1320 و آثار مطرح شدة او در این مقاله، در دهه‌های 1340 و 1350، یعنی تقریباً هم‌زمان با پیدایش اولین طلایه‌های پسامدرنیسم در جهان، به چاپ رسید. از آنجا که این آثار در زمان خود بسیار نامأنوس و با مدرنیسم رایج در آن زمان متفاوت بودند، مورد توجّه قرار نگرفتند و اکنون در معرض خمول ...  بیشتر

تأویل در مقالات شمس تبریزی

مهدی محبّتی

دوره 18، شماره 61 ، آذر 1393، ، صفحه 41-61

چکیده
  تأویل ‌و معنا و قلمروهای مرتبط با آن در مقالات شمس‌ تبریزی از جمله موضوع‌هایی است که با همة اهمیّت و کارکردی که در حیطة پژوهش‌های عرفانی ‌و به‌ویژه مولوی‌شناسی ‌و نیز شناخت احوال ‎‌و افعال شمس تبریزی دارد، هنوز چنان‌که باید مورد تدفیق ‌و تحقیق قرار نگرفته ‌است. شمس از آنجا که ذاتاً شخص‌و شخصیّتی درون‌بین و رمزگرا دارد، به ...  بیشتر