بررسی نشانه‌های دینی در شعر فروغ فرخزاد با استفاده از نظریۀ نشانه‌شناسی پیرس

حبیب‌الله عباسی؛ رامک رامیار

دوره 24، شماره 86 ، دی 1399، ، صفحه 163-190

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.37168.2477

چکیده
  شعر قدیم فارسی با مفاهیم و نشانه‌های دینی پیوندی عمیق و ناگسستنی دارد تا آنجا که می‌توان دین را از آبشخورهای اصلی آن دانست، اما به نظر می‌رسد در شعر معاصر فارسی این ارتباط تا حدودی کمرنگ شده باشد. این مقاله به بررسی نشانه‌های دینی در شعر فروغ فرخزاد، یکی از شاعران نوپرداز معاصر، اختصاص دارد. پس از شرح مختصرِ نظریة نشانه‌شناسی پیرس، ...  بیشتر

بینامتنی ذاتی اشعار عربی و فارسی سعدی (مضامین مشترک اشعار فارسی و عربی سعدی)

محمود حیدری؛ علی اصغر نسیم بهار

دوره 24، شماره 86 ، دی 1399، ، صفحه 191-213

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2019.32022.2272

چکیده
  بینامتنیت گویای این امر است که هر متنی در برهه‌ای از زمان، تحت تأثیر آثار قبل از خود بوده و با تغییر و تحول آثار پیشین به خود هویتی متنی بخشیده است. در سایه‌سار این نوع نگرش، هر متنی زاییدۀ آرا و اندیشه‌های متون پیش از خود است. یکی از انواع بینامتنیت را بینامتنی ذاتی می‌نامند؛ بینامتنی ذاتی، روابط متنی یک اثر با دیگر آثار همان نویسنده ...  بیشتر

نفوذ آثار خارجی در سروده‌های اخوان ثالث

اکبر شایان سرشت

دوره 21، شماره 73 ، مهر 1396، ، صفحه 79-102

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.8124

چکیده
  در سدة چهاردهم خورشیدی، ادبیات معاصر ایران تحولات شگرفی یافت و همسو با جریان‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی معاصر دستخوش تغییرات بسیار شد. بررسی نقش ترجمة آثار ادبی غرب، همچون رمان‌ها و نمایشنامه‌ها و اشعار، به منزلة یکی از جریان‌های فرهنگی عصر جدید، می‌تواند دگرگونی‌های ادبیات معاصر ایران را به‌درستی نشان دهد. در این میان، حتی ...  بیشتر

کارکرد اسامی نوعی غلامان و کنیزان در ساخت ایهام‌تناسب در ادب پارسی

سیروس شمیسا؛ یاسر دالوند

دوره 21، شماره 71 ، خرداد 1396، ، صفحه 131-168

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.7414

چکیده
  صنعت ایهام و ایهام‌تناسب از قرن ششم به بعد در آثار ادبی نمود فراوانی پیدا کرده‌است. بسامد این صنعت در دیوان شاعرانی همچون خاقانی، خواجوی کرمانی، سلمان ساوجی، حافظ و... به ‌گونه‌ای است که می‌توان آن را از مختصات سبکی آن‌ها دانست. این شاعران ایهام‌پرداز از اکثر امکانات زبانی و واژگانی برای ساخت ایهام‌تناسب بهره برده‌اند. یکی از ...  بیشتر

بررسی اندیشه‌های حکمی ـ عرفانی منعکس شده با سمبولیسم الفبایی در دیوان عارفان ایرانی

مرتضی حیدری

دوره 19، شماره 65 ، آذر 1394، ، صفحه 53-78

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2015.2191

چکیده
  سمبولیسم، مهم‌ترین شیوة بیان رمز و رازهای عرفانی است و گسترة زبان عرفان را از چنبرة پدیدارهای هستی تا فراسوی جهان ناپیدا و بیان‌ناپذیر افزایش می‌دهد. از میان رویکردهای سمبلیستی عارفان ایرانی، سمبولیسم الفبایی شگردی هنری برای تبیین اندیشه‌های عرفانی بوده است و سروده‌های آنان را آکنده است. پژوهش حاضر به روش تاریخی و با رویکرد تحلیل ...  بیشتر

ایهام‌تناسب‌های پنهان در شعر حافظ

محمّدحسن حسن‌زاده نیری؛ یاسر دالوند

دوره 19، شماره 64 ، شهریور 1394، ، صفحه 31-53

چکیده
  اکثر پژوهشگرانی که دربارة حافظ و شیوة شعری او سخن گفته‌اند، ایهام و ایهام‌تناسب را خصیصة اصلی سبک وی دانسته‌اند. در شعر وی، کلمات در پیوند با یکدیگر و در شبکه‌ای از تناسبات قرار دارند. اکثر شارحان دیوان وی کوشیده‌اند تا جنبه‌هایی از این تناسبات و زیبایی‌ها را به نمایش بگذراند. با این حال، بسیاری از ایهام‌های وی از دید حافظ‌پژوهان ...  بیشتر

تصحیح چند بیت از دیوان عمعق بخارایی براساس نسخه‌ای تازه یافته

احمدرضا یلمه ها

دوره 15، شماره 48 ، شهریور 1390، ، صفحه 173-183

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2011.6554

چکیده
  امیرالشعرا شهاب الدین عمعق بخارایی از شعرای اوایل قرن ششم هجری در ماوراءالنهر است. دیوان این شاعر، نخستین بار در سال 1307 در چهل و چهار صفحه به گونه‌ای نابسامان و بازاری در تبریز به چاپ رسید. پس از این چاپ، استاد سعید نفیسی برخی از اشعار این شاعر را از مجموعه‌ها و تذکره‌های مختلف جمع آوری کرد و در 806 بیت از سوی کتابفروشی فروغی به چاپ رسانید. ...  بیشتر

سبک اذربایجانی در شعر فارسی

بهروز بامدادی

دوره 7، شماره 17 ، شهریور 1382، ، صفحه 84-102

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2003.6246

چکیده
  یکی از تقسیمات سبک ادبی بر اساس محدوده جغرافیایی امست مثل: سبک خراسانی و سبک عراقی.چنین تقسیم بندی هایی به دلیل وسعت مکان - و گاهی زمان نیز - خود بر سبک های کوچکتری دلالت دارندکه باید معرفی بشوند. در سبک عراقی،عده ای از شعرای صاحب سبک ، دگرگونی و مبدعی در سرزمین اران سبک شعری خاصی را پدید آوردندکه به نام سرزمین شان سبک آذربایجانی نامیده ...  بیشتر

حج عرفان در شعر فارسی

محمد صدقی

دوره 7، شماره 17 ، شهریور 1382، ، صفحه 155-173

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2003.6250

چکیده
  حج در لفت به معنی قصد است، سپس استعمال آن به معنی: قصدزیارت خانه ی خدا برای انجام دادن مناسک حج، مخصوص گردید به همین علت است که حجاج در آئار و اخبار مذهبی مهمانان خداه نامیده شده اند. از دیدگاه عرفانی، حج رفتن به کوی یار برای دیدن روی یار است و زیارت خانه، وسیله است برای مشاهده صاحب خانه، و اگر چنین نباشد«حج ۵ ، جز زحمت و خانه، جز سنگ ...  بیشتر