بررسی متون ادبی
نوع شناسی رمان تکامل هنرمند بر اساس تصویر مرد هنرمند در جوانی و شما که غریبه نیستید

زهرا خسروی زارگز؛ اکبر شایان سرشت

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 10 اسفند 1399

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.52564.3059

چکیده
  رمان هنرمند یکی از زیر شاخه‌های رمان رشد و کمال به حساب می‌آید اما مسئله‌ی مهم این است که این زیرشاخه به ‌قدری قوی شده است که می‌توان برای آن مؤلفه‌های مخصوص به خود تعریف کرد. پژوهش حاضر تلاش دارد که به کمک دقت در عناصر ساختار رمان انگلیسی تصویر مرد هنرمند در جوانی اثر جیمز جویس و رمان ایرانی شما که غریبه نیستید اثر هوشنگ مرادی کرمانی، ...  بیشتر

بررسی متون ادبی
مطالعة مؤلفه‌های مدرنیسم داستانی در سه رمان عباس معروفی «سمفونی مردگان، سال بلوا، تماماً مخصوص»

حسین پارسی فر؛ فرشته میلادی؛ ندا اسنقی

دوره 26، شماره 92 ، تیر 1401، ، صفحه 195-222

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.60511.3366

چکیده
  عباس معروفی در هر یک از آثار خود با در نظر داشتن یکی از طبقات اجتماعی به ترسیم شرایط اجتماعی، سیاسی و تاریخی جامعه پرداخته و از این طریق با دیدگاهی انتقادی توأم با طنز و تعریض، اوضاع حاکم بر اجتماع را به چالش کشیده است. طبقة «روشنفکران»، «زنان قربانی و تسلیم» و «افراد تبعیدی» از جمله گروه­هایی هستند که در سه رمان «سمفونی ...  بیشتر

نقد جایگاه اجتماعی- ‌فرهنگی زن در رمان کلیدر

مرضیه السادات فاطمی؛ محمدرضا نصراصفهانی؛ غلامحسین شریفی ولدانی

دوره 26، شماره 92 ، تیر 1401، ، صفحه 285-312

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.48228.2869

چکیده
  رمان، طرحی از زندگی است که دوره‌ای از زمان و فرهنگ اجتماع را در قالب روایت می‌ریزد و با موقعیت بخشیدن به شخصیت‌ها و حوادث گذر زندگی را از پیچ و خم امواج زندگی وصف می‌کند. این وصف اما، خالی از ارائة طرح و برنام زندگی نیست. زنان به منزلة بخشی از پیکرة اجتماع، زندگی و فرهنگ همواره قسمتی از بار جلو رفتن روایت را بر دوش داشته‌اند و نمایشی ...  بیشتر

تحلیل ساختار و محتوای رمان «نفس‌ها و هوس‌ها» از رضا شابهاری

افسانه شیرشاهی؛ علی گراوند؛ حسن سلطانی کوهبنانی

دوره 25، شماره 90 ، دی 1400، ، صفحه 235-260

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2019.41701.2670

چکیده
  رمان نفس‌ها و هوس‌ها نوشته رضا شابهاری از رمان‌های مثبت نگرِ جنگِ تحمیلی دهه شصت است که محور اصلی آن را طرح نوستالژیک ارزش‌ها در برابر تغییر و تعارض فرهنگی در دو برهه زمانی قبل از انقلاب و بعد از انقلاب تشکیل می‌دهد. نویسنده با ارائه روایت خطّی شکل از نظر زاویه‌دید و توصیفات واقعی از جهان بیرونی، توانسته جامعه ایران ِزمانِ انقلاب ...  بیشتر

تهران در آینۀ رمان: تأملی جامعه‌شناختی بر بازنمایی تهران در رمان‌های ایرانی

پویا نیک‌فر؛ اسماعیل عالی زاد

دوره 25، شماره 89 ، مهر 1400، ، صفحه 7-32

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.44104.2751

چکیده
  پژوهش حاضر در پی چگونگی بازنمایی سیمای شهر تهران در پیکرۀ رمان‌های ایرانی‌ است. در این پژوهش، رمان‎ها همچون اجزایی معرفت‌بخش تلقی شدند که به‌ واسطۀ آن‌ها دربارۀ کلیتی به‌نام مدرنیته که شهر خاستگاه تجلی آن است، تأمل کردیم. بدین‎ترتیب رمان‌های «نیمۀ غایب» نوشتۀ حسین سناپور (1378)، «تهران شهر بی‌آسمان» نوشتۀ امیرحسین ...  بیشتر

بررسی مؤلفه‌های اصلی مشترک ترسیم شده از شخصیت زنان سنتی و مدرن در آثار زویا پیرزاد و فرخنده آقایی

زهرا عظیمی؛ اسماعیل صادقی

دوره 25، شماره 88 ، تیر 1400، ، صفحه 170-191

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2019.36554.2445

چکیده
  نگاهی به فرهنگ داستان‌نویسان ایرانی از تعداد قابل توجه نویسندگان زنی نشان دارد که از ظرف داستان و رمان برای بیان مسائل اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی هم‌جنسان خود بهره جسته‌اند. زویا پیرزاد و فرخنده آقایی از نویسندگانی هستند که با شناختی که از وضعیت زنان جامعه عصر خود دارند به نوشتن داستان‌هایی با محوریت زنان اقدام کرده‌اند. هدف پژوهش ...  بیشتر

بررسی شخصیت در رمان «کولی کنار آتش» اثر منیرو روانی‌پور بر مبنای نظریّة بیداری قهرمان درون و تحلیل کهن‌الگویی شخصیّت

ملیحه علینژاد؛ محمدرضا صرفی؛ محمود مدبری

دوره 24، شماره 83 ، فروردین 1399، ، صفحه 335-362

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.21617.1855

چکیده
  براساس نظریة پیرسن، 12 کهن‌الگو به‌عنوان راهکارهای «بیداری قهرمان درون» وجود دارند: معصوم، یتیم، حامی و جنگ‌جو، جوینده، ویران‌گر، عاشق، آفریننده حاکم، ساحر، فرزانه و لوده.‏.. . در این پژوهش با تکیه بر این نظریه به بررسی و تطبیق جلوه‌هایی از این کهن‌نمونه‌ها در زندگی آینه قهرمان رمان «کولی کنار آتش‏» اثر منیرو روانی‌پور ...  بیشتر

تحلیل عناصر ناتورالیستی در رمان سفر شب از بهمن شعله‌ور

عبدالله حسن‌زاده میرعلی؛ آرتمیز صیادچمنی

دوره 22، شماره 77 ، مهر 1397، ، صفحه 187-210

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.9192

چکیده
  مکتب ادبی ناتورالیسم در اواخر قرن نوزدهم با تلاش امیل زولا در فرانسه پایگذاری شد. این مکتب رفتار و افکار انسان را برخاسته از امیال طبیعی و غرایز درونی می‌داند و بر جنبه‌های توارث، محیط، لحظه و مشاهدة زندگی انسان به دور از آرمان‌گرایی تأکید می‌ورزد. ناتورالیسم از راه ترجمه وارد ادبیات ایران شد و برخی از نویسندگان معاصر ایرانی، از ...  بیشتر

تحلیل و بررسی رمان عریان در برابر باد از احمد شاکری بر اساس الگوی کنشگرای گریماس

احمدرضا کیخای فرزانه؛ محمدجواد عرفانی بیضائی؛ حمیدرضا اکبری

دوره 22، شماره 77 ، مهر 1397، ، صفحه 253-278

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.9195

چکیده
  احمد شاکری در رمان «عریان در برابر باد» با نگرشی نو و اثرگذار در خلق شخصیت به‌ اتفاق‌های یک دهه پس از جنگ در منطقة کردستان می‌پردازد. تنوع و تعدد شخصیت و بازشناسی نقش هر یک از آن‌ها در تدوین خط سیر روایت این رمان شایستة تأمّل و تحلیل است. الگوی کنشگرای گریماس به‌ عنوان محمل تحلیل این روایت می‌تواند، با نگرشی جامع و کامل، نقش ...  بیشتر

بررسی تطبیقی «عنوان» در رمان‌های ادبیّات پایداری با تکیه بر رمان‌های اُم‌ّ سعد و دا

محمود بشیری؛ سمیّه آقاجانی کلخوران

دوره 20، شماره 68 ، شهریور 1395، ، صفحه 93-115

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2016.4846

چکیده
  «میهن» و «دفاع» از مضامین مهمّ ادبیّات پایداری هستند. این پژوهش برای پاسخ به این پرسش انجام شده است که چگونه در ادبیّات داستانی پایداری، اهمیّت مضمون دفاع از میهن می‌تواند در عنوان بازتاب داشته باشد؟ همچنین، چگونه «عنوان» به مثابة آستانه‌ای برای ورود به متن می‌تواند با بهره‌گیری از الگوی زن‌ـ مادر به عنوان میهن، ...  بیشتر

از بیناخوانش تا بینامتنیّت؛ روایت‌شناسی میراث عاشورا در آثار داستانی محمود دولت‌آبادی

آذین حسین‌زاده؛ کتایون شهپرراد

دوره 19، شماره 65 ، آذر 1394، ، صفحه 101-119

چکیده
  ادبیّات از هیچ زاده نشده است! هر متنی هنگام تولّد بر گسترة سفید کاغذ یا حتّی بر صفّة ذهن، از متون قبل از خود متأثّر شده است. این امر سبب شده تا مفاهیم بدیعی از قبیل بینامتنیّت و بیناخوانش در حوزة نقد نو جلوه‌گر شوند. در ادبیّات داستانی، آن ‌دسته از منابع که استوارتر و جذّاب‌ترند، بنمایة خلق آثار دیگر می‌شوند. حماسة عاشورا از این زمره ...  بیشتر

تحلیل جامعه‌شناختی شخصیّت در رمان بادبادک‌باز

زینب نوروزی؛ علیرضا  اسلام؛ سیّد علیرضا جعفری

دوره 18، شماره 60 ، شهریور 1393، ، صفحه 144-173

چکیده
  چکیده جامعه‌شناسی رمان زمینة نقد و بررسی جامعه‌شناسانة بسیاری از آثار ادبی را که قابلیّت این گونه نقد را دارند،فراهم کرده است. این شاخه از جامعه‌شناسی ادبیّات، رمان را مادّة مطالعات خود قرار داده تا بتواند پیوند جامعه و ادبیّات و تأثیرهای متقابل این دو را نشان دهد و از این راه، به حقایق اجتماعی پیدا و پنهان جامعه و همخوانی آن با ...  بیشتر

بررسی عناصر داستانی و رمان «سال‌های ابری»

علی اکبر عطرفی

دوره 12، شماره 37 ، آذر 1387، ، صفحه 82-106

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2008.6465

چکیده
  ادبیات داستانی بخش مهمی از آثار ادبی است که تاکنون در کشور ما کمتر بررسی شده است. از میان این آثار، داستان‌های برجسته‌ای هستند که رنگ و بوی بومی و محلی دارند؛ یکی از این آثار رمان بلند سال های ابری اثر علی اشرف درویشیان است. این مقاله به بررسی عناصر داستانی رمان «سال‌های ابری» پرداخته است. در این اثر قواعد پرداخت شخصیّت ها، ارائة ...  بیشتر

نعل باژگونه

باقر صدری نیا؛ ابراهیم رنجبر

دوره 10، شماره 27 ، خرداد 1385، ، صفحه 114-138

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2006.6366

چکیده
  در تحلیل فرم با استناد به عناصر موجود نشان می دهیم که این اثر در شکل رمان ارائه شده است اما شرایطی دارد که می تواند به آسانی به نمایش در آید. خاصیت های موجود را که منتقدان را رهزنی کرده اند و سطوح حقیقی و تمثیلی را نشان می دهیم. در تحلیل محتوا شخصیت ها، زبان و عناصر مربوط به آنها را نقد و بررسی می کنیم.  بیشتر