تحلیل گفتمان انتقادی قدرت در خسرو و شیرین نظامی

زهرا امینی شلمزاری؛ محمدرضا نصراصفهانی؛ سیده مریم روضاتیان

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 فروردین 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.51866.3021

چکیده
  تحلیل گفتمان انتقادی یکی از نظریه‌های کارآمد برای تحلیل لایه‌های پنهان زبان و گفتمان است. براساس این نظریه، یکی از مؤلفه‌های اصلی برای بیان اهداف و اغراض گفتمانی، قدرت است. نورمن فرکلاف، نظریه‌پرداز مشهور حوزۀ تحلیل گفتمان انتقادی برآن است که قدرت در روابط اجتماعی و به تبع آن گفتمان بسیار تأثیرگذار است. در این پژوهش کوشش شده است ...  بیشتر

اسطوره، گفتمان معطوف به قدرت

جعفر فسایی؛ علی بلاغی اینالو؛ مسعود دوست پرور

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 21 اردیبهشت 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.55481.3174

چکیده
  رویکردهای غالب در مطالعه و نقد اسطوره‌ها غالباً بر نوعی پیش‌فرض ناظر بر خنثی بودن این گفتمان مبتنی است. در این میان می‌توان با گذار از چنین دیدگاه‌هایی و با خارج ساختن اسطوره‌ها از حالت تعلیق و مقید ساختن آنها به ساختارهای قدرت، برداشت و خوانش تازه‌ای از آنها ارائه داد. براین مبنا در مقاله حاضر نخست اسطوره آفرینش و اساطیر موازی ...  بیشتر

تحلیل انتقادی جایگاه فعل در گفتمان قدرت در مدح

مینا کاظمی؛ محسن محمدی فشارکی؛ محمود براتی خوانساری

دوره 26، شماره 93 ، مهر 1401، ، صفحه 65-95

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.51163.2990

چکیده
  شعر مدحی، آشکارترین نمونۀ شعر ایدئولوژیک ادبیات کلاسیک فارسی است که در اصلی‌ترین کارکرد خود، حافظ منافع حاکمیت است. شاعران مدیحه‌سرا، شعر را به ابزار زبانی تولید گفتمان قدرت تبدیل کرده‌اند. براین‌اساس، زبان در خدمت محتوا قرارگرفته و به‌عنوان ابزار برجسته‌سازی هدف‌های حاکمیت به کار رفته است. ایدئولوژی در تمام لایه‌های زبانی، ...  بیشتر

تحلیل حکایت ذکر بر دار کردن حسنک با رویکرد تاریخ‌گرایی ‌نو

علی تسلیمی؛ معین کمالی راد

دوره 24، شماره 85 ، مهر 1399، ، صفحه 205-230

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.21484.1848

چکیده
  تاریخ‌گرایی ‌نورویکردی‌ است‌ در مطالعات ادبی و فرهنگی‌ که به بازنگری رابطۀ تاریخ و ادبیات می‌پردازد و بر موقعیت تاریخی متن به عنوان بستر تعامل گفتمان‌های مختلف و مناسبات قدرت تأکید دارد. در این مقاله، حکایت «ذکر بر دار کردن حسنک وزیر» که از جمله روایت‌های مهم تاریخ بیهقی ا‌ست با رویکرد تاریخ‌گرایی نو مورد ارزیابی قرار ...  بیشتر

نقد تعامل قدرت و دانش (جرم‌شناسی و مجازات) در برخی متون نثر فارسی با رویکرد فوکو

نازیلا فرمانی انوشه؛ حمیرا زمردی؛ منوچهر اکبری؛ میترا گلچین

دوره 22، شماره 75 ، خرداد 1397، ، صفحه 129-151

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.8552

چکیده
  بحث پیرامون کنش متقابل قدرت و دانش یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات‌ نظام فکری فوکو است. رهیافت فوکو بیانگر رابطه‌ای دوسویه بین «قدرت» و «دانش» است، به ‌طوری‌که همان اندازه که قدرت تولید‌کننده دانش است، عکس این قضیه نیز صادق است. «قدرت» در این مفهوم و به همراه «دانش»، نقشی انضباطی ایفا می‌کند و هدف آن، افزایش ...  بیشتر

بازخوانی روایت راوندی از تاریخ آل سلجوق بر اساس طرح سراسربین فوکو

حبیب‌الله عبّاسی؛ لیلا پیغمبرزاده

دوره 20، شماره 70 ، اسفند 1395، ، صفحه 7-27

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.7155

چکیده
  متن‌ها محصول اجبارهای اجتماعی و زبانی‌اَند، به همین دلیل قواعد بازی را باید در کارکردهای نهادی یافت که تولیدکنندة گفتمان است.بازخوانی روایت راوندی از تاریخ آل سلجوق با رویکرد تحلیل انتقادی گفتمان نشان می‌دهد که متن تولیدشده در اواخر امپراطوری سلجوقی، بازتاب مجموعه‌ای از گفتمان‌های حاکم در سراسر عصر سلجوقی است. مناسبات قدرت و ...  بیشتر

خوانش متفاوت متون کلاسیک فارسی در پرتو تاریخ‌گرایی نو

بهنام میرزابابازاده فومشی؛ آدینه خجسته پور

دوره 19، شماره 63 ، خرداد 1394، ، صفحه 161-180

چکیده
  در مطالعه و بررسی پژوهش‌های انجام شده در زمینة متون کلاسیک فارسی این مشکل به چشم می‌خورد که تعداد قابل توجّهی از پژوهش‌های انجام شده، فاقد نوآوری هستند و صرفاً به تکرار پژوهش‌های پیشین بسنده کرده‌اند. ریشة این مشکل را نه در متون کلاسیک فارسی، بلکه در کاربست تکراری رویکردهای قدیمی بر این متون باید جست. برای رفع این مشکل می‌توان ...  بیشتر