تحلیل انتقادی جایگاه فعل در گفتمان قدرت در مدح

مینا کاظمی؛ محسن محمدی فشارکی؛ محمود براتی خوانساری

دوره 26، شماره 93 ، مهر 1401، ، صفحه 65-95

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.51163.2990

چکیده
  شعر مدحی، آشکارترین نمونۀ شعر ایدئولوژیک ادبیات کلاسیک فارسی است که در اصلی‌ترین کارکرد خود، حافظ منافع حاکمیت است. شاعران مدیحه‌سرا، شعر را به ابزار زبانی تولید گفتمان قدرت تبدیل کرده‌اند. براین‌اساس، زبان در خدمت محتوا قرارگرفته و به‌عنوان ابزار برجسته‌سازی هدف‌های حاکمیت به کار رفته است. ایدئولوژی در تمام لایه‌های زبانی، ...  بیشتر

سیر کاربرد انگاره‌های زنانۀ زبان در دو کتاب یکشنبۀ آخر و دختر شینا با نگاهی به رویکرد زبانی سارا میلز

مژگان جعفری؛ سهیلا موسوی سیرجانی؛ عبدالحسین فرزاد

دوره 25، شماره 89 ، مهر 1400، ، صفحه 59-85

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.34489.2366

چکیده
  دوران دفاع مقدس،‌ بخشی از تاریخ کشور ماست و نگاه عادلانه به این برهۀ تاریخی، ‌زمانی محقق می‌شود که از نگاه تمام کسانی که درگیر آن بوده‌اند، مورد بررسی قرار بگیرد.کتاب‌های خاطرات زنان از جنگ به لحاظ کمّی و کیفی هنوز فاصله بسیاری با کتاب‌‌های خاطرات مردان دارند. در این مقاله با تأکید بر وجود سبک زنانه در آثار زنان نویسنده و بررسی ...  بیشتر

بررسی کارکرد ترجی و اشفاق در زبان و بلاغت فارسی با استشهاد از زبان حافظ

مریم رشیدی؛ سیده مریم روضاتیان؛ سید علی اصغر میرباقری فرد

دوره 24، شماره 83 ، فروردین 1399، ، صفحه 363-394

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.27578.2097

چکیده
  یکی از مباحث مغفول در بلاغت فارسی، مبحث «اشفاق» است که قسمی از ترجی به شمارمی‌آید. اشفاق با ابزارها و کارکردهایی مشخص، بحثی قابل توجه در نحو و بلاغت عربی است و بایسته است در بلاغت فارسیِ مبتنی بر بلاغت عربی نیز جایگاه خویش را بیابد. این مقاله بر آن است مبحث اشفاق را در زبان و بلاغت فارسی تبیین‌کند و با استشهاد از زبان حافظ به تعریف ...  بیشتر

بررسی کارکرد زبان و جنسیت در دیوان جهان ملک خاتون شیرازی بر مبنای نظریة DSL

عباسعلی وفایی؛ فریده خواجه پور

دوره 22، شماره 76 ، شهریور 1397، ، صفحه 164-143

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.8836

چکیده
  یکی از نظریه‌های نوین درباره زبان‌شناسی و جنسیت، تئوری DSL از دکتر رابین لیکاف، زبان‌شناس برجسته آمریکایی است. وی به‌اختصار معتقد است که سبک گفتار زنان و مردان، حتّی در پوشیده‌ترین حالات، کاملاً متمایز از هم است و بر مبنای تقسیم ساختار جنسیتی زبان به دوشاخه فکری و زبانی ‌تشخیص داده می‌شود. نگارندگان مقاله حاضر از این نظریه برای ...  بیشتر

طنز و هجو در تاریخ جهانگشای جوینی

داوود اسپرهم؛ علی سلیمانی

دوره 19، شماره 66 ، اسفند 1394، ، صفحه 7-36

چکیده
  زبانِ طنز از قدرتی بس ژرف برخوردار است؛ قدرتی که در سایة آن گوینده می‌تواند بسیاری از معضلات را بازگو و در بهتر شدن اوضاع تلاش نماید. زمانی که جامعه به بلایا و آشفتگی‌های فرهنگی و اخلاقی فراوانی دچار باشد، بر دامنة طنز، به‌ویژه هجو و هزل افزوده می‌شود. در این مقاله اثبات شد که عطاملک جوینی با طبعِ شوخ و انتقادی خود، همانند بسیاری ...  بیشتر

رمان مدرن، روایتی دیگرگونه و دیریاب

مجتبی دماوندی

دوره 16، شماره 53 ، آذر 1391، ، صفحه 133-156

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2012.6588

چکیده
  نویسندگان مدرن به دنبال یافتن راهی نو برای فراتر رفتن از محدوده‌های مخاطره آمیز تصنع و تکرار، پشت پا به ساختارهای خشک و تغییرناپذیر گذشته زدند و با ملاحظه‌ی پیوندهای فلسفی مدرنیته و شکل ادبی آثار مدرن، آثار خود را تا جایی پیش بردند که گاه غیرقابل فهم به نظر می‌آیند. وجود ساختارهای ذهنی و تداخل آن با ساختارهای زبانی، توجه به ناخودآگاه، ...  بیشتر

درآمدی بر طنز عرفانی با نگاهی انتقادی به پژوهش‌های حوزه‌ی طنز

علیرضا محمدی

دوره 15، شماره 48 ، شهریور 1390، ، صفحه 65-92

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2011.6550

چکیده
  تعاریف و تلقی‌های مرسوم از طنز و مطایبه در ادبیات فارسی بر تقابلی بنیادین میان «سخن جد» و «سخن غیرجد» بنا شده‌اند. این پیشفرض، پی آمدهایی را در حوزه طنز پژوهی به دنبال داشته است که از آن جمله به مواردی چون رجحان «سخن جد» بر «غیرجد» و همچنین تقلیل طنز و شوخ طبعی به پیامی اجتماعی، اخلاقی،‌ دینی و ... می‌توان اشاره ...  بیشتر

سبک شنا سی ادبی

محمود فتوحی

دوره 13، شماره 41 ، آذر 1388، ، صفحه 23-40

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2009.6491

چکیده
  بیشترین پژوهش ها در سبک شناسی به بازشناسایی سبک های ادبی، زبان شخصی وفردیت خلاق موئلف اختصاص دارد. به همین دلیلی، در مطالعات سبکی کاربرد زبان درادبیات بسیار مورد توجه قرار می گیرد.این مقاله، نخست با اشاره به اهمیت سبک درادبیات وکارکردهای سبک شناسی در مطالعات ادبی، تمایزفرمالیستی میان زبان وادبیات را مورد تردید `فرار می دهد. و باور ...  بیشتر

مبانی –نتایج

حمیدرضا میرحاجی

دوره 10، شماره 29 ، آذر 1385، ، صفحه 110-133

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2006.6379

چکیده
  زبان جعبه اصرار امیزی است که دسترسی به درون ان و زدودن رموز و اسرار تنیده شده بر اطراف آن نیازمند توانابی ها و آمادگی های فراوانی است .ا یکی از معضلات بشر درگذشته و به خصوص امروز. یافتن مقاصد و نیات صاحبان سخن است. این معضل به ویژه برای جوامعی که در صددند مبانی فرهنگ خویش را با بهرهگیری از متون و نوشتاهای زبانی استخراج کنند دو چندان می ...  بیشتر

تغییرات اجتماعی و تأثیر آنها بر زبان و ترجمه

کامبیز محمودزاده

دوره 8، شماره 22 ، اسفند 1383، ، صفحه 1-23

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2005.6283

چکیده
  آگاهی از ارتباط تنگاتنگ میان زبان و جامعه، زبانشناسان، جامعه شناسان زبان و حتی روانشناسان زبان را بر آن داشته است تا بر اساس چارچوب های اجتماعی جوامع مختلف، الگوهایی از رفتار های زبانی انسان بدست دهند و با این شیوه احتمالا بتوانند هم به عملکرد ذهن آدمی هر چه بیشتر و بهتر دست بیابند و هم با تکیه بر چار چوب هایی نظام مفید فرهنگی و جامعة ...  بیشتر

سیاست و زبان

محمد هادی

دوره 8، شماره 22 ، اسفند 1383، ، صفحه 94-118

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2005.6287

چکیده
  تا سیاستمداران را در باب استفاده شان از "زبان " به چالش بطلبیم اغلب جنین جواب می دهند که شما پرسشگران صرفا دنبال "بازی با معانی" و آشفته ساختن "سبک" و "محتوا"هستید. بااین وجود، خودشان برای ارتباط با رأی دهندگان یا شهروندان به زبان تکیه می کنند: نطق می دهند، خبرگان روابط اجتماعی را به کار می گمارند و در روزنامه ها می نویسند. هر حیات سیاسی، ...  بیشتر