تحلیل انتقادی جایگاه فعل در گفتمان قدرت در مدح

مینا کاظمی؛ محسن محمدی فشارکی؛ محمود براتی خوانساری

دوره 26، شماره 93 ، مهر 1401، ، صفحه 65-95

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.51163.2990

چکیده
  شعر مدحی، آشکارترین نمونۀ شعر ایدئولوژیک ادبیات کلاسیک فارسی است که در اصلی‌ترین کارکرد خود، حافظ منافع حاکمیت است. شاعران مدیحه‌سرا، شعر را به ابزار زبانی تولید گفتمان قدرت تبدیل کرده‌اند. براین‌اساس، زبان در خدمت محتوا قرارگرفته و به‌عنوان ابزار برجسته‌سازی هدف‌های حاکمیت به کار رفته است. ایدئولوژی در تمام لایه‌های زبانی، ...  بیشتر

نامه‌های محمد غزالی از منظر تاریخ‌گرایی نوین

پریا زواره‌ئیان؛ اصغر دادبه

دوره 25، شماره 89 ، مهر 1400، ، صفحه 115-135

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.44124.2736

چکیده
  در دهة هشتاد قرن بیستم میلادی، با گذر از نقد پساساختارگرا و در واکنش به تاریخ‌گرایی سنتی، اصطلاح «تاریخ‌گرایی نوین» بر پایة مبانی نظری استیون گرینبلت شکل گرفت. باور منتقد تاریخ‌گرای نوین بر این است که متون ادبی با گفتمان‌ها و ساختارهای بلاغی دیگر در هم تنیده شده‌ و این متون بخشی از تاریخی هستند که هنوز در حال نوشته شدن است. ...  بیشتر

حوزه‌های گفتمانی در حکایت «عاشق منافق» در حدیقۀالحقیقه سنایی با تکیه بر نظریۀ تحلیل گفتمان لاکلا و موف

رقیه موسوی؛ فاطمه کوپا

دوره 25، شماره 88 ، تیر 1400، ، صفحه 248-265

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2019.40707.2628

چکیده
  با بسط و گسترش زبان‌شناسی در حوزۀ ادبیات در جهان، مبحث گفتمان نیز به همان اندازه رشد کرد. تا آنجا که در این عرصه، نظریه‌پردازانی نظیر فرکلاف، پنی کوک، فاولر، وندایک و لاکلا و موف رویکردهای خود را در این حوزه مطرح  کردند. از میان اینان ارنستو لاکلا و شانتال موف کسانی بودند که نظریۀ گفتمانی خود را با رویکردی پساساختارگرایانه و در ...  بیشتر

تحلیل حکایت ذکر بر دار کردن حسنک با رویکرد تاریخ‌گرایی ‌نو

علی تسلیمی؛ معین کمالی راد

دوره 24، شماره 85 ، مهر 1399، ، صفحه 205-230

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.21484.1848

چکیده
  تاریخ‌گرایی ‌نورویکردی‌ است‌ در مطالعات ادبی و فرهنگی‌ که به بازنگری رابطۀ تاریخ و ادبیات می‌پردازد و بر موقعیت تاریخی متن به عنوان بستر تعامل گفتمان‌های مختلف و مناسبات قدرت تأکید دارد. در این مقاله، حکایت «ذکر بر دار کردن حسنک وزیر» که از جمله روایت‌های مهم تاریخ بیهقی ا‌ست با رویکرد تاریخ‌گرایی نو مورد ارزیابی قرار ...  بیشتر

بازخوانی روایت راوندی از تاریخ آل سلجوق بر اساس طرح سراسربین فوکو

حبیب‌الله عبّاسی؛ لیلا پیغمبرزاده

دوره 20، شماره 70 ، اسفند 1395، ، صفحه 7-27

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.7155

چکیده
  متن‌ها محصول اجبارهای اجتماعی و زبانی‌اَند، به همین دلیل قواعد بازی را باید در کارکردهای نهادی یافت که تولیدکنندة گفتمان است.بازخوانی روایت راوندی از تاریخ آل سلجوق با رویکرد تحلیل انتقادی گفتمان نشان می‌دهد که متن تولیدشده در اواخر امپراطوری سلجوقی، بازتاب مجموعه‌ای از گفتمان‌های حاکم در سراسر عصر سلجوقی است. مناسبات قدرت و ...  بیشتر

خوانش متفاوت متون کلاسیک فارسی در پرتو تاریخ‌گرایی نو

بهنام میرزابابازاده فومشی؛ آدینه خجسته پور

دوره 19، شماره 63 ، خرداد 1394، ، صفحه 161-180

چکیده
  در مطالعه و بررسی پژوهش‌های انجام شده در زمینة متون کلاسیک فارسی این مشکل به چشم می‌خورد که تعداد قابل توجّهی از پژوهش‌های انجام شده، فاقد نوآوری هستند و صرفاً به تکرار پژوهش‌های پیشین بسنده کرده‌اند. ریشة این مشکل را نه در متون کلاسیک فارسی، بلکه در کاربست تکراری رویکردهای قدیمی بر این متون باید جست. برای رفع این مشکل می‌توان ...  بیشتر

روایت‌شناسی حکایت‌های مرزبان‌نامه در سه سطح: داستان، گفتمان و روایتگری با تکیه بر حکایت دادمه و داستان

بهرام خشنودی

دوره 16، شماره 51 ، خرداد 1391، ، صفحه 75-96

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2012.6572

چکیده
  پژوهش حاضر، حکایت‌های مرزبان‌نامه را از دیدگاه روایت‌شناسی ساختارگرا بررسی می‌کند. هدف این پژوهش آن است تا نشان دهد در شکل‌گیری یک متن روایی چه عناصر و مولّفه‌هایی نقش دارند؟ حکایت‌های مرزبان‌نامه تا چه اندازه از ساختار روایی برخوردار هستند؟ در پیکره‌ی اصلی مقاله، سطوح سه گانه‌ی یک متن روایی یعنی داستان، گفتمان و روایتگری ...  بیشتر