بازنمایی کارگزاران اجتماعی در گفتمان طنز احمد شاملو بر اساس الگوی ون لیوون

فاطمه تسلیم جهرمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.54577.3135

چکیده
  طنز از آنجا که از زبانی خاص به قصد انتقاد، اعتراض و التذاذ بهره می‌برد، نوعی گفتمان یا خرده‌گفتمان ادبی است. تحلیل گفتمان انتقادی، گرایشی از رشتۀ تحلیل گفتمان در مطالعات زبان‌شناختی است که به رابطۀ زبان، قدرت و ایدئولوژی در جامعه می‌پردازد. یکی از الگوهای معروف در تحلیل گفتمان، الگوی جامعه‌شناختی-معنایی ون لیوون است که تحلیل متون ...  بیشتر

کارکرد آیرونی در دو داستان مثنوی مولوی

یداله شکری؛ امیرحسین پهلوان

دوره 25، شماره 90 ، دی 1400، ، صفحه 261-283

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.37302.2481

چکیده
  آیرونی نوعی شیوه سخن گفتن است که در اصطلاحات ادبی می‌توان معادل طنز، کنایه، طعنه و ... دانست. در واقع، وانمود کردن به چیزی غیر از واقعیت که باعث بازی دادن و یا سردرگمی مخاطب می‌شود، آیرونی است. این مفهوم، در یونان شروع می‌شود و بعد در اروپا به مفهوم تقویت‌شده خود می‌رسد. یکی از آثار آیرونیک، مثنوی مولوی است که برای فهمیدن باید بخش‌های ...  بیشتر

کنش‌گران زن در داستان‌های برگزیدة چهار طنزپرداز ادبیات نوجوان براساس الگوی گرمس

فاطمه سعیدفر؛ ذوالفقار علامی؛ علی عباسی

دوره 24، شماره 84 ، تیر 1399، ، صفحه 153-182

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2019.23505.1936

چکیده
  یکی از عرصه‌هایی که می‌توان دربارة نقش زن بحث کرد، داستان‌های طنز ادبیات کودک و نوجوان است. در مقالة حاضر، نقش زنان در داستان‌های برگزیدة چهار نویسندة طنزپرداز کودک و نوجوان (مرادی‌کرمانی، حسن‌زاده، اکبرپور و هاشمی) براساس الگوی جهان‌شمول کنش‌گران آلژیرداس ژولین گرمس (1992-1917) بررسی و تحلیل شده است. بر این مبنا، شخصیت‌ها در جایگاه ...  بیشتر

«تخریب حدس» در داستان‌های طنزآمیز دورۀ معاصر کودک و نوجوان

مهدخت پورخالقی چترودی؛ علیرضا سزاوار؛ مریم جلالی؛ اعظم استاجی

دوره 24، شماره 83 ، فروردین 1399، ، صفحه 175-192

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.27431.2092

چکیده
  طنز که از مهم‌ترین انواع ادبی محسوب می‌شود، پیشینه‌ای طولانی در ادبیات جهان دارد. ادبیات کودک و نوجوان به دلیل نوع خاصّ مخاطب آن، همواره محملی مناسب برای ایجاد طنز بوده است. منتقدان و پژوهشگران متعدّدی در سدة اخیر، دربارة طنز و انواع روش‌های پرورش آن، صحبت کرده‌اند. یکی از این نظریه‌پردازانِ برجسته، ایوان فوناژی است که آراء او ...  بیشتر

مطالعۀ تطبیقی تقابل و هدف در طنزهای گلستان و مثنوی (با تکیه بر نظریۀ عمومی طنز کلامی)

سید ناصر جابری اردکانی؛ اسما حسینی

دوره 23، شماره 80 ، شهریور 1398، ، صفحه 228-203

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2018.14985.1580

چکیده
  طنز یکی از شاخصه‌های مهم گلستان و مثنوی است. در این پژوهش، فرضیة مبتنی بر تأثیر تقابل بر هدف و تفاوت هدف طنز در دو اثر مورد بررسی است. پرسش تحقیق این است که تقابل چه تأثیری بر هدف می‌گذارد و چه رابطه‌ای میان این دو وجود دارد. هدف تحقیق در وهلة اول، مطالعة تطبیقی طنز در دو اثر مهم و نیز بیان رابطة تقابل با هدف و تبیین تأثیر جهان‌بینی بر ...  بیشتر

بررسی عنصر طنز در نمایشنامة «سوسمارالدّوله» میرزا آقاخان کرمانی

محسن قائمی؛ لیلا هاشمیان

دوره 22، شماره 78 ، دی 1397، ، صفحه 218-197

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2017.21827.1863

چکیده
  در تاریخ ادبیات فارسی، دورة مشروطه را به دلایل مختلفی می‌توان نقطة اوج‌گیری طنزپردازی، به‌ویژه طنز سیاسی و اجتماعی دانست. این مسئله بستر مناسبی برای پژوهش در این حوزه به وجود آورده‌است و مقالة پیش رو نیز در همین زمینه شکل گرفته‌است. تاکنون آثار میرزا آقاخان کرمانی به طور جزئی و با تکیه بر ادبیت آن‌ها کمتر بررسی شده‌اند. یکی از ...  بیشتر

طنز و هجو در تاریخ جهانگشای جوینی

داوود اسپرهم؛ علی سلیمانی

دوره 19، شماره 66 ، اسفند 1394، ، صفحه 7-36

چکیده
  زبانِ طنز از قدرتی بس ژرف برخوردار است؛ قدرتی که در سایة آن گوینده می‌تواند بسیاری از معضلات را بازگو و در بهتر شدن اوضاع تلاش نماید. زمانی که جامعه به بلایا و آشفتگی‌های فرهنگی و اخلاقی فراوانی دچار باشد، بر دامنة طنز، به‌ویژه هجو و هزل افزوده می‌شود. در این مقاله اثبات شد که عطاملک جوینی با طبعِ شوخ و انتقادی خود، همانند بسیاری ...  بیشتر

آیرونی و تفاوت آن با طنز و صنایع بلاغی مشابه

زهرا بهره مند

دوره 14، شماره 45 ، آذر 1389، ، صفحه 9-36

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2010.6504

چکیده
  آیرونی (Irony) اصطلاحی ادبی است که معاصران کوشیده‌اند آن را به کلماتی نظیر طنز، طعنه، کنایه، کنایۀ طنزآمیز، تهکّم، تجاهل‌العارف، استهزاء، وارونه‌گویی، پنهان‌سازی و ... ترجمه کنند، اما در این مقاله خواهید دید که هرکدام از این واژه‌ها فقط بخشی از مفهوم آیرونی را در نظر مخاطب می‌آورد. این مقاله بر آن است تا تفاوت آیرونی را با طنز، طعنه، ...  بیشتر

بررسی طنز منثور در برخی از مطبوعات رسمی طنز کشور براساس نظریه عمومی طنز کلامی

شهلا شریفی

دوره 13، شماره 42 ، اسفند 1388، ، صفحه 109-131

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2010.6522

چکیده
  در این مقاله به توصیف و بررسی طنز منثور در مطبوعات رسمی طنز کشور پرداخته شده است. داده‌های این تحقیق شامل 260 متن منثور برگرفته از 7 مجله طنز می‌باشد که در 25 سال اخیر در ایران منتشر شده‌اند. این داده‌ها براساس رویکرد «نظریه عمومی طنز کلامی» که شامل شش متغیر پایه یا منابع دانش است، مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج این تحقیق نشان ...  بیشتر

ادبیات شگرف و عبید زاکانی

فرشته رستمی

دوره 12، شماره 35 ، خرداد 1387، ، صفحه 54-83

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2008.6448

چکیده
  گروهی بر این باورند که «عبید زاکانی» طنز پرداز و هجاگوی توانای قرن هشتم است؛ این گزارش نیز بر باور ایشان چند و چونی ندارد. اما آیا تمام سخن همین است؟ گام می‌توان در خوانشی خواننده مدار، شیوة بیانی عبید زاکانی و راز ماندگاری نوشتار او را یافت. شاید سپیدی های متن را نیز به در کشید! از آنجا که دریافت طنز، کنشی خواننده مدار است، نخست ...  بیشتر

نعل باژگونه

باقر صدری نیا؛ ابراهیم رنجبر

دوره 10، شماره 27 ، خرداد 1385، ، صفحه 114-138

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2006.6366

چکیده
  در تحلیل فرم با استناد به عناصر موجود نشان می دهیم که این اثر در شکل رمان ارائه شده است اما شرایطی دارد که می تواند به آسانی به نمایش در آید. خاصیت های موجود را که منتقدان را رهزنی کرده اند و سطوح حقیقی و تمثیلی را نشان می دهیم. در تحلیل محتوا شخصیت ها، زبان و عناصر مربوط به آنها را نقد و بررسی می کنیم.  بیشتر