مثنوی‌های کوتاه در ادب فارسی (تا قرن هشتم)

مهدی دهرامی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 24 مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2021.55257.3167

چکیده
  معمولاً از قالب مثنوی به‌دلیل آزادی در کاربرد قافیه و ردیف و محدود نبودن تعداد ابیات، در سرودن اشعار بلند روایی و مباحث مبسوط استفاده می‌شود و علمای بلاغت نیز همواره اشاره به بلندی اشعار قالب مثنوی داشته‌اند. با وجود این، در ادبیات فارسی مثنوی‌های بسیار کوتاهی وجود دارد که عدد ابیات آن به ده نیز نمی‌رسد. هدف این مقاله بررسی سیر ...  بیشتر

ساختارشناسی اوزان رایج و وزن‌های نوپدید در شعر فارسی

محمد امیر جلالی

دوره 24، شماره 86 ، دی 1399، ، صفحه 127-161

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.2020.39450.2571

چکیده
  پژوهش حاضر به بررسی ساختار وزن‌های رایج و نیز وزن‌های تازه­ساخت در شعر کلاسیک و معاصر فارسی و نیز طبقه­بندی تازه­ای از انواع وزن‌ها و سپس فرمول­بندیِ زیرشاخه­ها و گونه­های وزنیِ هریک از این انواع می­پردازد. پیش از این، وزن‌ها به دو یا سه نوع و در جدیدترین تقسیم­بندی به پنج نوع «متحدالارکان»، «متفق‌الارکان»، ...  بیشتر

نگاهی گذرا به اصطلاح «عروض و قافیه»

کوروش صفوی

دوره 4، شماره 7.8 ، شهریور 1378، ، صفحه 47-60

http://dx.doi.org/10.22054/ltr.1999.6195

چکیده
  در این مختصر سعی بر آن است تا به چگونگی باهمایی دیرینۀ دو فن «عروض» و «قافیه» پرداخته شود و به لحاظ تاریخی مشخص گردد که چرا عروض و قافیه در مطالعات سنتی ادب فارسی همواره در کنار یکدیگر مطرح شده اند و حتی تا به امروز نیز همنشینی آن دو به صورت اصلی پایدار باقی مانده است. برای دست یازیدن به این فهم، ابتدا به تاریخچه پیدایش این ...  بیشتر