غزلیّات میرزا غالب دهلوی فراسوی مرزها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری ادبیّات تطبیقی، دانشگاه مچراتا، ایتالیا

چکیده

غزل از مهم‌ترین قالب‌های شعر کلاسیک فارسی است که از اواخر قرن بیستم به ژانری ادبی در ادبیّات امریکای شمالی تبدیل شده است. اکنون بسیاری از شاعران در امریکای شمالی و کانادا به این فرم ادبی شعر می‌سرایند. پژوهش حاضر درصدد است نشان دهد چرا و چگونه غزل به امریکای شمالی راه یافت و چه عواملی موجب گسترش آن در این سرزمین شدند. به این منظور، ابتدا پیش‌زمینه‌ای در باب تلاش‌های شاعران امریکایی قرن نوزده در معرّفی و ترجمة اشعار فارسی ارائه می‌شود و پس از آن، به بررسی نقش دو شاعر و محقّق برجستة هندی، اعجاز احمد و آغا شاهد علی، در معرّفی هویّت واقعی این نوع شعر در امریکا پرداخته می‌شود. در این مقاله نشان داده می‌شود که آموزش‌ها و ترجمه‌های این دو محقّق شرقی در رواج غزل‌های میرزا غالب دهلوی منجر به ترجمه و سرایش گستردة غزل به زبان انگلیسی شد و در پی آن، شاعران برجسته‌ای چون «ادرین ریچ» و «رابرت بلای» قالب غزل را برای بیان اغراض خود برگزیدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Ghalib Dehlavi’s Ghazals Beyond the Orient

نویسنده [English]

  • Neda Alizadeh Kashani
چکیده [English]

The aim of this study is to demonstrate why and how the Persian classical poetic form Ghazal has changed into a commonly used literary genre in North America during the last thirty years of the twentieth century. The study first provides a brief account of how the North American poets got familiarized with Persian poetry, particularly through the Transcendentalist movement and specifically through Ralph Waldo Emerson’s works in the nineteenth century. It then deals with the roles of the two Indian poets and scholars, Aijaz Ahmad and Agha Shahid Ali, as fundamental promoters of Ghazal in the North American literary system. It argues how their efforts in introducing the ghazals of Mirza Ghalib Dehlavi resulted in the extensive translation and adoption of this poetic form by the U.S and Canadian poets, followed by famous poets like Adrienne Rich and Robert Bly who applied the poetic form of ghazl to express their intentions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ghazal
  • North America
  • Aijaz Ahmad
  • Agha Shahid Ali
  • Mirza Ghalib Dehlavi

قرآن کریم.

احمدزاده هروی، شیده. (1384). «رالف والدو امرسون و شعر ایران». آینة آب. به کوشش بهمن نامور مطلق. تهران: همشهری. صص 200ـ201.

نجومیان، امیرعلی. (1384). «ادبیّات ایران در انگلستان و امریکا». آینة آب. به کوشش بهمن نامور مطلق. تهران: همشهری. 169ـ179.

شفیعی کدکنی، محمّدرضا. (1389). «تلقّی قدما از وطن». بخارا:

 http://bukharamag.com/1389.04.1241.html.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ . (1390). با چراغ و آینه. تهران: انتشارات سخن.

شمیسا، سیروس. (1370). سیر غزل در شعر فارسی. تهران: انتشارات فردوس.

Agha, Shahid Ali. (2000). “Introduction.” Ravishing Disunities: Real Ghazals in English. Ed. Agha Shahid Ali. Wesleyan University Press, 2000. Pp. 1-14.

Ahmad, Aijaz. (1994). “Introduction”. Ghazals of Ghalib. Ed. Aijaz Ahmad. Oxford University Press.

Ali, Ahmed. (1070). “The Problem of Style and Technique in Ghalib.” Aspects of Ghalib: Five Essays. Karachi: Pakistan American Cultural Centre.Pp. 1-18.

Bausani, Alessandro. (1968). Le letterature del Pakistan e dell’Afghanistan. Firenze, Milano: Sansoni, Accademia.

Blackburn, Paul. (1962). “The International Word”. Nation. Pp. 357-360.

Blasing, Multu Konuk. (2009). Politics and Form in Postmodern Poetry. Cambridge University Press.

Bredi, Daniela. (2000). “Urdu in Italy: Alessandro Bausani’s Contribution”. Annual of Urdu Studies 15. I. Pp. 293-304.

Camboni, Marina. (2008). “Leggere la Bhagavad Gītā a Boston, leggere Lolita a Teheran”. L’oriente nella cultura dell’Occidente. Ed. Daniele Maggi,  Diego Poli and Marina Pucciarelli. Macerata: eum. Pp. 9-32.

de Bruijn, J.T.P. (2001). “Ghazal.” Encyclopedia Iranica. Ed. Ehsan Yarshater. Vol. X. Fascicle 4 (Center for Iranian Studies, Columbia University). New York: Bibliotecha Persica Press. Pp. 354-8.

Engle, Paul, and Hualing Nieh Engle. (1985). “Foreword.” Writing from the World: II. Eds. Marilyn Chin, et al. Iowa City: International Books and the University of Iowa Press.

Even-Zohar, Itamar. (1990). “The Position of Translated Literature within the Literary Polysystem”. Poetics Today. 11.1. Pp.45-51.

Gentzler, Edwin. (1996). “Translation, Counter-Culture, and the Fifties in the USA.” Translation, Power, Subversion. Eds. Roman Alvarez and M. Carmen Africa Vidal. Clevedon, Philadelphia, Adelaide: Multilingual Matters Ltd. Pp. 116-137.

Lefevere, Andre. (1992). Translation, History, Culture. New Fetter Lane, London: Routledge.

Merrill, Christopher. “A Route of Evanescence: Agha Shahid Ali in America.” Mad Heart, Be Brave: On the Work of Agha Shahid Ali. Ed. Kazim Ali & Ann Arbor: University of Michigan Press. Forthcoming.

Pritchett, Frances W. (1993). “Orient Pearls Unstrung: The Quest for Unity in the Ghazal.” Edebiyat Vol. NS 4. US: Harwood Academic Publishers GmbH. Pp.119-135.

Rich, Adrienne C. (1969). Leaflets. New York and London: W.W. Norton & Company.

Russell, James R. (2008). “The Near East in the Mind of America.” 2001. Lect. National Association for Armenian Studies. Web. 25 Aug. 2008. Pp. 1-14: http://www.near_east_in_the_mind_of_america_2-_Russell.htm.

Scarcia Amoretti, Biancamaria. (2009). “Appunti per una lettura della rappresentazione del corpo nell’islam”. Manuscript. (It was later published, but in a different form: “Il corpo nell’Islam: un’entità ambigua.” Sanctorum: rivista dell’Associazione Italiana per lo studio della santità. dei culti e dell’agiografia 6. a. Pp. 153-161.

Schneiderman, Jason. (2010). “Looking in the Broken Mirror.” Teachers and Writers Magazine.41. 3. Pp. 3-8:

http://www.twc.org/assets/41-3_Schneiderman.pdf.

Translation and Identity in the Americas: New Directions in Translation Theory. (2008). London and New York: Routledge.

Trivedi, Harish. (2007). “Translating Culture vs. Cultural Translation.” In Translation: Reflections, Refractions, Transformations. Eds. Paul St. Pierre, and Parafulla C. Kar. John Benjamins. Pp. 277-288.

Venuti, Lawrence. (2005). The Translator’s Invisibility. London and New York: Routledge.

Williams, R. John. (2009). “Modernist Scandals: Ezra Pound’s Translations of ‘the’ Chinese Poem.” Orient and Orientalism in US-American Poetry and Poetics. Eds. Sabine Sielke and Christian Kloeckner. New York, Oxford: Peter Lang. Pp. 145-165.

Yohannan, John D. (1997). Persian Poetry in England and America. Delmar, New York: Caravan Books.

Zaidi, Nishat. (2008). “Center/Margin Dialectics and the Poetic Form: The Ghazals of Agha Shahid Ali.” The Annual of Urdu Studies. 23. Ed. Muhammad Umar Memon. University of Wisconsin Madison. Pp. 55-66: http://www.urdustudies.com/pdf/23/07Zaidi.pdf.